10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 134-135 Cevapları Meb Yayınları

10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 134–135

4. Etkinlik | Su, Azot ve Karbon Döngülerinin Modellenmesi

Soru 1 - Ekosistemdeki enerji akışı gibi ekosistemde bulunan maddelerin de organik ve inorganik formlara dönüşerek canlı ve cansız ortamlar arasında sürekli bir döngü hâlinde olduğunu göz önüne alarak su, karbon ve azot döngülerinde değişikliklere sebep olan fiziksel, kimyasal ve biyolojik süreçler nelerdir?

Kısa ve Öz Cevap: Su, karbon ve azot döngülerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik süreçler birlikte etkilidir.

Ayrıntılı Cevap: Su döngüsünde buharlaşma, yoğunlaşma, yağış ve yer altına sızma gibi fiziksel süreçler; karbon döngüsünde fotosentez, solunum, yanma ve ayrıştırma gibi biyolojik ve kimyasal süreçler; azot döngüsünde ise azot bağlayan bakteriler, nitrifikasyon, denitrifikasyon ve çürüme gibi biyolojik ve kimyasal süreçler etkilidir.

Soru 2 - Fotosentez ve solunum açısından CO₂ döngüsü nasıl değerlendirilir?

Kısa ve Öz Cevap: CO₂ fotosentezle azalır, solunumla tekrar atmosfere verilir.

Ayrıntılı Cevap: Bitkiler fotosentez sırasında CO₂’yi kullanarak organik madde üretir. Canlılar ise solunum yaparken bu organik maddeleri parçalar ve CO₂’yi atmosfere geri verir. Böylece CO₂ döngüsü sürekli devam eder.

Soru 3 - Amino asitlerin, DNA ve RNA gibi moleküllerin yapısında azot bulunur. Bu bağlamda azot döngüsünün canlılar için önemi nedir?

Kısa ve Öz Cevap: Azot döngüsü, canlıların temel molekülleri yapabilmesi için gereklidir.

Ayrıntılı Cevap: Azot döngüsü sayesinde atmosferdeki azot, bitkiler tarafından kullanılabilir hâle gelir. Böylece proteinlerin, amino asitlerin, DNA ve RNA’nın yapımı için gerekli azot, canlılara aktarılmış olur.

Soru 4- Bilimsel kaynakları kullanarak madde döngüsü modellerini araştırıp bilgi toplayınız.

Cevap: Ders kitabı, bilim dergileri ve güvenilir internet kaynaklarından su, karbon ve azot döngülerinin temel aşamalarını ve şemalarını araştırırız.

Soru 5- Elde ettiğiniz bilgilerden yararlanarak birden fazla model oluşturmak için istasyon tekniğinden yararlanınız.

Cevap: Her istasyonda farklı malzemeler kullanarak su, azot ve karbon döngülerini gösteren ayrı modeller oluştururuz.

Soru 6: Öğretmeninizin rehberliğinde istasyonlar oluşturunuz.

• 1. istasyon: Su döngüsü
• 2. istasyon: Azot döngüsü
• 3. istasyon: Karbon döngüsü

Soru 7- İstasyonlarda görev paylaşımını nasıl yaparsınız?

Cevap: Her öğrencinin en az bir istasyonda görev alacağı şekilde planlama yaparız.

Soru 8: Her istasyonda bir istasyon şefi belirleyiniz.

Cevap: Düzeni sağlamak, süreyi takip etmek ve ürünleri toplamak için bir istasyon şefi seçeriz.

Soru 9: Gruplar istasyonları değiştirerek çalışmayı nasıl sürdürür?

Cevap: Gruplar belirlenen süre sonunda istasyon değiştirir, önceki grubun bıraktığı yerden çalışmaya devam eder.

Soru 10: Oluşturduğunuz modelleri kullanarak madde döngülerini açıklayınız.

Cevap: Modellerle suyun, karbonun ve azotun canlılar ile çevre arasındaki dolaşımı aşama aşama anlatılır.

Soru 11: Modelinizi bilimsel kaynaklardaki modellerle karşılaştırınız.

Cevap: Bilimsel şemalarla karşılaştırarak eksik ve farklı yönleri belirleriz.

Soru 12: Tespit ettiğiniz farklılıkları ve sebeplerini yazınız.

Tespit Edilen Farklılıklar:
1- Bazı aşamaların eksik olması
2- Ok yönlerinin hatalı çizilmesi
3- Bakteri basamaklarının atlanması
4- İnsan etkisinin eklenmemesi
5- Renk ve sembol farklılıkları

Farklılıkların Sebepleri:
1- Konunun tam kavranmaması
2- Acele çizim yapılması
3- Azot döngüsünün yeterince anlaşılmaması
4- Alan yetersizliği
5- Daha sade gösterim tercih edilmesi

Soru 13: Bu farklılıklar bilimsel hataya yol açar mı?

Kısa ve Öz Cevap: Evet, yol açabilir.

Ayrıntılı Cevap: Eksik veya yanlış gösterimler, madde döngülerinin yanlış anlaşılmasına neden olabilir.

Soru 14: Hata tespit ettiyseniz modelinizi yeniden yapılandırınız.

Cevap: Eksik basamaklar eklenir, ok yönleri düzeltilir ve model bilimsel şemalara uygun hâle getirilir.