10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 230-233 Cevapları Meb Yayınları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 230

3. Tema: Ölçme ve Değerlendirme | Atatürk Kurtuluş Savaşında

Metin, Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı’ndaki mücadelesini coşkulu ve yüceltici bir dille anlattığı için yapma destan özelliği taşır. Amaç, millî birlik ve mücadele ruhunu canlı tutmaktır.

Soru 1: Yukarıdaki metnin yapma bir destandan alındığını gösteren belirgin özellikler nelerdir? Yazınız.

Cevap: Metinde tarihî bir kişilik olan Atatürk merkeze alınmış, olaylar coşkulu ve sanatlı bir dille anlatılmıştır. Abartılı benzetmeler, kahramanı yüceltme, milletin umudunu temsil eden imgeler ve millî duyguları harekete geçiren anlatım yapma destan özelliklerini göstermektedir.

Soru 2: Destanın konusunu göz önünde bulundurarak bu destanın yazılma sebepleri hakkındaki düşüncelerinizi açıklayınız.

Cevap: Bu destanın, Kurtuluş Savaşı’nın önemini vurgulamak, Atatürk’ün liderliğini gelecek nesillere aktarmak ve milletin bağımsızlık mücadelesini unutturmamak amacıyla yazıldığı söylenebilir. Aynı zamanda millî bilinç ve birlik duygusunu güçlendirmeyi hedeflemektedir.

Soru 3: Metinle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Göç konusu işlenmiştir.
B) Olağanüstü unsurlara yer verilmiştir.
C) Mekân ve zaman unsurları belirgin değildir.
D) Tarihî şahsiyetlerin başından geçen olaylar anlatılmıştır.
E) Türk destanlarında yaygın olarak görülen motifler kullanılmıştır.

Cevap: D) Tarihî şahsiyetlerin başından geçen olaylar anlatılmıştır.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 231 Cevapları

4. sorunun doğru cevabı 2. diyalogdur.
5. soruda istenen puan dağılımına uygun diyalog aşağıda tam olarak yazılmıştır.

Soru 4: Buna göre aşağıdakilerden hangisinin II. grubun 15 puan alarak kazanabileceği “Sözlerin Çağrışımsal Gücü” adlı oyunun diyaloğu olabileceğini tespit ediniz. İlgili kutucuğu onaylama işareti (✓) ile işaretleyiniz.

Cevap: ✓ 2. diyalog

Açıklama: 2. diyalogda I. grubun söylediği kavramlara II. grubun verdiği karşılıklar çağrışımsal olarak doğru olduğu için II. grup her doğru cevapta 5 puan kazanır ve toplam 15 puana ulaşır.

Soru 5: Siz de “Sözlerin Çağrışımsal Gücü” adlı oyuna yönelik I. grubun 10, II. grubun 5 puan alarak etkinliği sonlandıracağı bir diyalog oluşturunuz.

Oluşturulan Diyalog:

I. Grup: Destan
II. Grup: Roman
(YANLIŞ → I. Grup +5 puan)

I. Grup: Mesnevi
II. Grup: Mevlâna
(DOĞRU → II. Grup +5 puan)

I. Grup: Fabl
II. Grup: Hayvanlar
(YANLIŞ → I. Grup +5 puan)

Puan Durumu:

• I. Grup: 10 puan
• II. Grup: 5 puan

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 232 Cevapları

6. soru: Alçak gönüllülüğün insanı yücelttiği anlatılmaktadır.
7. soru: Metinlerin türlerinin farklı olması dil ve anlatımı değiştirmiştir.
8. soru: Doğru cevap: E

Soru 6: İkinci metnin ana fikri nedir?

Cevap: İnsan kendini küçük gördüğünde ve alçak gönüllü olduğunda gerçek değere ve yüceliğe ulaşır.

Soru 7: Metinlerin dil ve anlatımındaki farklılığın temel sebebi nedir?

Cevap: Birinci metin bilgilendirici ve açıklayıcı bir metindir; ikinci metin ise mecazlı, öğüt verici ve edebî bir anlatıma sahiptir. Bu nedenle dil ve anlatım farklıdır.

Soru 8: Verilen birinci metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) İkinci metinde belirtilen olayın yol açtığı bir sonuçtan söz edilmektedir.
B) İkinci metindeki bir öngörüyü desteklemek için kanıtlar ileri sürülmektedir.
C) İkinci metinde ortaya konulan durum hakkında tespitlerde bulunulmaktadır.
D) İkinci metindeki bir ifadenin hangi koşullarda gerçekleşeceği belirtilmektedir.
E) İkinci metinde bir varlığın oluşumuna yönelik kurgusal değerlendirmeye yer verilmiştir.

Cevap: E

Açıklama: Birinci metin, ikinci metinde mecazlı şekilde anlatılan inci oluşumunu bilimsel ve açıklayıcı biçimde ele almaktadır.

Soru 9: Aşağıdaki kutucuklarda mesnevi nazım biçimiyle ilgili bazı bilgiler verilmiştir.

Cevap: Bu etkinliğin cevabı diğer sayfadadır. (Bkz. sayfa 233)

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları – Sayfa 233 Cevapları

9. Soru: Bu bilgileri örnekteki gibi sebep-sonuç ilişkisi oluşturacak şekilde eşleştiriniz. Elde ettiğiniz sebep-sonuç cümlelerinizi ilgili alanlara yazınız.

C – IV: Mesnevi, o dönemde bugünkü anlamda hikâye ve roman gibi türler olmadığı için olay anlatma ihtiyacını karşılayan bir tür olmuştur.

A – III: Mesnevi aruzun kısa kalıplarıyla yazıldığı için şairlere yazmada büyük kolaylık sağlamıştır.

B – I: Mesnevide beyit sayısı sınırlandırılmadığı için divan şiirinin en uzun nazım biçimi olmuştur.

D – II: Mesnevide her beyit kendi içinde ahenkli olduğu için okunduğunda kulağa hoş gelen bir anlatım ortaya çıkmıştır.

10-11. Soruları Aşağıdaki Metne Göre Cevaplayınız

Soru 10: Günümüzde fabl türünün özelliklerinin çizgi filmlerde kullanılmasının çocukların bilişsel gelişimine ne gibi katkıları olabilir?

Cevap: Fabl türünün çizgi filmlerde kullanılması, çocukların olayları daha kolay anlamasını ve neden-sonuç ilişkisi kurmasını sağlar.
Ayrıca hayvan kahramanlar aracılığıyla verilen mesajlar, çocukların düşünme, yorumlama ve ahlaki değerleri kavrama becerilerini geliştirir.

Soru 11: Fabllar hangi özelliklerinden dolayı çocukların dünyasında yer edinmiş olabilir?

Cevap: Fabllar kısa, eğlenceli ve hayvan karakterlerle anlatıldığı için çocukların ilgisini çeker.
Ayrıca sonunda verilen açık öğütler sayesinde çocukların doğru-yanlış ayrımı yapmasına ve değerler eğitimi kazanmasına katkı sağlar.