10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 268 Cevapları Meb Yayınları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 268 Cevapları (MEB)

Anlam Oluşturabilme Cevapları

Soru 1: Hürriyet Kasidesinde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamlarını bağlamlarından hareketle tahmin ediniz.

Kısa Cevap: Kelimeler, şiirdeki anlamlarına göre bağlama uygun şekilde yorumlanır.

• cihân: dünya, yeryüzü
• bâkî: kalıcı, sonsuz
• menfaat: çıkar, fayda
• âlî: yüce, yüksek
• kıymet: değer
• âlem: dünya, evren
• şân: ün, saygınlık
• ulvî: yüce, kutsal
• baht: talih, şans
• mazlûm: haksızlığa uğramış kişi
• hürriyet: özgürlük
• fânî: geçici, kalıcı olmayan
• zâlim: acımasız, merhametsiz kişi
• şöhret: ün, tanınmışlık
• esâret: tutsaklık, kölelik durumu
• kadr (kadir): değer, kıymet

Soru 2: a) Anlamlarını bulduğunuz kelimelerden eş ve zıt anlamlı olanları yazınız.

Kısa Cevap: Kelimeler arasında eş ve zıt anlam ilişkileri kurulabilir.

Eş Anlamlı Kelimeler:

• cihân – âlem
• kıymet – kadr (kadir)
• şân – şöhret
• âlî – ulvî

Zıt Anlamlı Kelimeler:

• hürriyet – esâret
• mazlûm – zâlim
• bâkî – fânî

Soru 2: b) Şiirde eş ve zıt anlamlı kelimelerin sıklıkla kullanılmasını neye bağlıyorsunuz? Açıklayınız.

Kısa Cevap: Şiirde anlamı güçlendirmek ve karşıtlık oluşturmak için kullanılır.

Detaylı Cevap: Şair, eş ve zıt anlamlı kelimeleri kullanarak anlamı daha etkili ve dikkat çekici hâle getirir. Özellikle hürriyet–esaret, mazlum–zalim gibi karşıtlıklar, şiirin vermek istediği mesajı daha güçlü yansıtır. Ayrıca bu kullanım şiire ahenk, vurgu ve bütünlük kazandırır.