10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 287-289 Cevapları Meb Yayınları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 287 Cevapları (MEB Yayınları)

Söz Varlığımız Cevapları

Soru: Kaç Yerinden adlı hikâyeden alınan cümlelerde altı çizili kelimelerin anlamlarını tahmin ediniz.

Kısa Cevap: Kelimeler bağlamdan hareketle anlamlandırılır.

• Mümtaz: Seçkin, üstün, değerli kişi
• Mavna: Yük taşımaya yarayan büyük tekne
• Zabit: Subay, askerî görevli kişi
• Tekaüt: Emekli olmuş kişi

Sıra Sizde Cevapları

Soru 1: Kaç Yerinden adlı metin hikâye türüne ait hangi özellikleri taşımaktadır? Gerekçeleriyle açıklayınız.

Kısa Cevap: Metin, olay hikâyesi özelliklerini taşır.

Detaylı Cevap: Metin; giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur ve belirli bir olay etrafında gelişir. İçinde kişiler (anlatıcı, doktor, Ferhat Ali Bey), zaman (savaş dönemi) ve mekân (vapur, cephe) unsurları yer alır. Ayrıca anlatım gerçekçi olup metin tek bir ana olaya odaklanır ve bir mesaj verir.

Soru 2: Olay örgüsünü oluşturan durumları doğru sıraya yerleştiriniz.

Kısa Cevap: Olaylar belirli bir sıraya göre ilerler.

Doğru sıralama: III → I → VI → IV → II → V

Bu sıralamada olaylar;
önce karşılaşma, ardından karşılaştırma ve sohbet, sonra tanıtım ve en sonunda içsel sorgulama şeklinde ilerler.

Soru 3: Metne “Kaç Yerinden” adı niçin verilmiştir? Açıklayınız.

Kısa Cevap: Başlık, kahramanın çok sayıda yara almasını ifade eder.

Detaylı Cevap: “Kaç Yerinden” ifadesi, Ferhat Ali Bey’in birçok yerinden yaralanmasına rağmen mücadeleyi bırakmamasını anlatır. Bu durum, gerçek kahramanlığın fedakârlık ve sabırla ortaya çıktığını gösterir. Başlık hem fiziksel yaraları hem de manevi gücü simgelediği için metne tamamen uygundur.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 288 Cevapları (MEB Yayınları)

Soru 4: Siz olsaydınız bu metne aşağıdaki başlıklardan hangisini verirdiniz? Gerekçesiyle yazınız.

Kısa Cevap: “Gerçek Kahramanlar” başlığı daha uygundur.

Detaylı Cevap: Metinde gerçek kahramanlık kavramı, günümüz savaş kahramanları ile eski destan kahramanlarının karşılaştırılmasıyla öne çıkarılmaktadır. “Gerçek Kahramanlar” başlığı bu tema ile uyumludur, çünkü vatanı savunarak canını ortaya koyan askerlerin kahramanlığı vurgulanmaktadır.

Alternatif bir başlık olarak “Adsız Kahramanlar” da düşünülebilir. Çünkü, metinde anlatılan kahramanlar şöhret istemeyen, vatan için büyük fedakârlık yapan kahramanlardır.

Soru 5: Aşağıdaki görselleri inceleyiniz ve soruları cevaplayınız.

Soru a: I numaralı görselin Kaç Yerinden adlı metnin yapı unsurlarına yönelik sizde hangi çağrışımları uyandırdığını yazınız.

Kısa Cevap: Vapur yolculuğu ve olayın geçtiği mekânı simgeliyor.

Detaylı Cevap: I numaralı görsel, İstanbul Boğazı'nda geçen bir vapur yolculuğunun sahnelenmesini simgeliyor. Bu da Kaç Yerinden adlı metindeki vapurda yazar ile doktorun karşılaşmalarına ve olayın başladığı mekâna dair çağrışımlar yapmaktadır. Ayrıca metnin mekân unsuru olan deniz yolculuğu ve yolculuk ortamı burada sembolize edilmektedir.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 289 Cevapları (MEB Yayınları)

Soru b: Görselleri metnin mekân unsuru ile ilişkilendirerek açıklayınız.

Kısa Cevap: II ve IV uygun, III uygun değildir.

• II numaralı görsel yerleştirilir: Metinde savaş ve cephe ortamı anlatıldığı için bu görsel mekânla örtüşür.
• III numaralı görsel yerleştirilmez: Tarla ve üretim ortamı metinde yer almadığından uygun değildir.
• IV numaralı görsel yerleştirilir: Metinde yaralanan askerlerin tedavi süreci anlatıldığı için bu görsel metinle uyumludur.

Sıra Sizde Cevapları

Soru 1: Metinden hareketle dönemin edebî anlayışını açıklayınız.

Kısa Cevap: Gerçekçilik ve sade anlatım ön plandadır.

Detaylı Cevap: Metinde kullanılan dil sade ve anlaşılırdır. Anlatım, konuşma diline yakındır. Kişiler ve olaylar gerçek hayattan alınmıştır. Mekânlar (İstanbul, vapur, cephe) gerçekçi ve somuttur. Konu ise savaş ve kahramanlık gibi toplumsal gerçeklere dayanmaktadır.

Soru 2: Metinde dönemin sosyal yaşantısına ait hangi ayrıntılar verilmiştir?

Kısa Cevap: Savaş ve günlük yaşam birlikte anlatılmıştır.

Detaylı Cevap: Metinde cephe hayatı, askerlik, hastaneler, vapur yolculuğu ve şehir yaşamı gibi unsurlar yer alır. Bu detaylar, dönemin zor şartlarını ve savaş ortamını yansıtır.

Soru 3: Metnin diyaloglardan oluşmasının katkısı nedir?

Kısa Cevap: Anlatımı canlı ve etkileyici yapar.

Detaylı Cevap: Diyaloglar sayesinde okuyucu, olayları doğrudan karakterlerin ağzından öğrenir. Bu durum metni daha akıcı, anlaşılır ve gerçekçi hâle getirir.

Soru 4: Metindeki yargıda hangi duygu vardır? Kendi örneğinizi yazınız.

Kısa Cevap: Kırgınlık ve incinmişlik duygusu vardır.

Detaylı Cevap: Metindeki ifadede, kişinin değer verdiği birinin düşüncesi karşısında üzülmesi ve kırılması anlatılır.

Örnek: Çok çalıştığım bir sınavdan düşük not aldığımda kendimi üzgün ve kırgın hissetmiştim. Bu durum metindeki duyguya benzer.