10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 294-296 Cevapları Meb Yayınları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 294 Cevapları (MEB Yayınları)

Sıra Sizde Cevapları

Soru 1 - Kaç Yerinden metni, Yeni Lisan anlayışına uygun mudur? Gerekçeleriyle açıklayınız.

Kısa Cevap: Metin Yeni Lisan anlayışıyla büyük ölçüde uyumludur.

Detaylı Cevap: Metinde kullanılan dil sade, açık ve anlaşılırdır. Anlatımda konuşma diline yakın bir Türkçe tercih edilmiştir. Bu durum, Yeni Lisan’ın savunduğu halkın anlayabileceği bir dil kullanma ilkesine uygundur.

Metinde yer alan bazı kelimeler eski kullanımlardan gelse de, genel yapı Türkçenin kurallarına uygun ve doğal bir anlatım taşır. Arapça ve Farsça tamlamaların yoğun olarak kullanılmaması, anlatımın akıcı ve yalın olması da bu anlayışı destekler.

Ayrıca metinde İstanbul Türkçesine yakın bir söyleyiş görülür ve bu da Yeni Lisan’ın önemli özelliklerinden biridir.

Bu nedenle metin, dilde sadeleşme ve millîleşme anlayışını yansıtan bir örnek olarak değerlendirilebilir.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 295 Cevapları (MEB Yayınları)

Soru 2 - Verilen ifadeleri uygun şekilde tamamlayınız.

Kısa Cevap: Cümleler neden-sonuç, amaç-sonuç ve tutarlılık ilişkisiyle tamamlanır.

Şart-sonuç: Ferhat Ali Bey gibi millî bilince sahip insanlar, vatan savunmasına katılırsa, ülke her zaman güçlü kalır.

Sebep-sonuç: Genç doktor gayretli çalışmasıyla hastalıklara aşı geliştirdiği için kısa sürede önemli bir başarı elde etmiştir.

Amaç-sonuç: Ferhat Ali Bey, aldığı yaralara rağmen cepheye dönmek istemektedir çünkü vatanını korumak ve görevini sürdürmek istemektedir.

Tutarlılık: Metindeki yardımcı fikirler ana fikri desteklediğinden anlatım bütünlük ve tutarlılık göstermektedir.

Soru 3 - Uygun özellikleri işaretleyip açıklayınız.

Kısa Cevap: Metin, gerçekçi, sade ve millî duygular içeren bir hikâyedir.

✔ Tarihî bir olaydan esinlenmiştir. → I. Dünya Savaşı temel alınmıştır.
✔ Yaşanmış ya da yaşanabilir olaylar anlatılmıştır. → Kahramanlar gerçekçi özellikler taşır.
✔ Mekân ayrıntılıdır. → İstanbul, vapur ve cepheler açıkça verilmiştir.
✔ Millî Edebiyat anlayışı vardır. → Topluma vatan sevgisi aşılanır.
✔ Bakış açıları farklıdır. → Anlatıcı ile doktorun düşünceleri çatışır.

✔ Yardımcı fikirler ana fikri destekler. → Gerçek kahramanlık vurgulanır.
✔ Sade dil kullanılmıştır. → Anlaşılır ve akıcıdır.
✔ Millî duygular ön plandadır. → Vatan sevgisi güçlü şekilde verilir.
✔ Merak unsuru vardır. → Okuyucu kahramanın durumunu sorgular.
✔ Olaylar koşullardan etkilenmiştir. → Savaş ve yaralanmalar sonucu belirler.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 296 Cevapları (MEB Yayınları)

Soru 4 - Metnin ilişkili olduğu disiplinleri örneklerle açıklayınız.

Kısa Cevap: Metin tarih, sosyoloji, psikoloji ve tıp ile ilişkilidir.

• Tarih: I. Dünya Savaşı ve cephelerde yaşananlar anlatılır.
• Sosyoloji: Toplumun kahramanlık anlayışı ve vatan bilinci ele alınır.
• Psikoloji: Anlatıcının duygu değişimi ve iç çatışmaları yansıtılır.
• Tıp: Doktorun yaralı askerleri tedavi etmesi metinde yer alır.
• Edebiyat: Hikâye türü ve anlatım özellikleri incelenir.

Gözlem Formu Cevapları

Kısa Cevap: Metin Millî Edebiyat anlayışına uygun, öğretici bir hikâyedir.

Hikâye türüne dair

• Tespit: Olay örgüsü ve kahramanlar belirgindir.
• Görüş: Akıcı ve etkileyici bir anlatım vardır.

Millî Edebiyat Dönemi’ne dair

• Tespit: Vatan sevgisi ve kahramanlık işlenir.
• Görüş: Toplumsal bilinç kazandırır.

Disiplinlere dair

• Tespit: Tarih ve toplumla bağlantılıdır.
• Görüş: Gerçek yaşamla ilişkilidir.

Ömer Seyfettin’in sanat anlayışı

• Tespit: Sade dil ve millî konular ön plandadır.
• Görüş: Okuyucuya güçlü mesaj verir.

Dil anlayışı

• Tespit: Sade ve anlaşılır Türkçe kullanılmıştır.
• Görüş: Geniş kitlelere hitap eder.