10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 46-48 Cevapları MEB Yayınları - Karşılaştıralım ve Birlikte Öğrenelim
Yayınlanma:
Güncelleme:
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 46-48 Cevapları, Turnalar türküsü ile Atem Tutam Men Seni ninnisinin karşılaştırılması; türkünün içerik, yapı, dil ve anlatım ile ahenk özelliklerinin incelenmesine yönelik etkinliklerin cevaplarını içeriyor.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 46-48 Cevapları MEB Yayınları, Turnalar türküsü ile Atem Tutam Men Seni ninnisinin karşılaştırılmasıyla başlamakta; ardından türkünün dil, anlatım, yapı ve ahenk özellikleri ayrıntılı biçimde incelenmektedir. Etkinliklerde halk şiiri geleneği, özlem duygusu, bent-kavuştak yapısı ve sözlü kültürün anlatım özellikleri üzerinde durulmaktadır.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 46 Cevapları
Karşılaştıralım
1. Soru: Turnalar türküsüyle Atem Tutam Men Seni adlı ninniyi tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız. Bu şiirlerin benzer ve farklı yönlerini tespit ediniz. Kısa Cevap:
| Ölçüt | Turnalar | Atem Tutam Men Seni |
|---|---|---|
| Konusu ve teması | Hasret, ayrılık, haber alma ve kavuşma isteği işlenmektedir. | Anne-çocuk sevgisi, şefkat ve iyi dilekler anlatılmaktadır. |
| Açık ve örtük iletisi | Açık ileti: Turnalara tehlikelerden uzak durmaları söylenir. Örtük ileti: Turnalar sevilen kişiye haber ulaştırma ve kavuşma umudunu temsil eder. | Açık ileti: Çocuğa sevgiyle seslenilir ve güzel dileklerde bulunulur. Örtük ileti: Çocuğun mutlu ve güzel bir geleceğe sahip olması istenir. |
| Söylenme amacı | Özlem ve ayrılık duygusunu dile getirmek, sevilen kişiden haber alma isteğini anlatmak. | Çocuğu sakinleştirmek ve uyutmak; ona sevgi ve şefkat göstermek. |
| Ait olduğu gelenek | Anonim halk türküsü geleneği | Anonim ninni geleneği |
| Ahenk unsurları | Hece ölçüsü, uyak, redif, ikilemeler, tekrarlar ve kavuştak. | Ezgi, uyak, ses ve kelime tekrarları ile tekrarlı söyleyiş. |
Soru: Bu tespitleri yaparken nasıl bir yol izlediğinizi gerekçeleriyle açıklayınız. Örnek Cevap: Önce iki metnin konusunu, temel duygusunu ve söylenme amacını belirledim. Daha sonra tekrarları, ezgili söyleyişi ve ait oldukları sözlü kültür geleneğini karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini tespit ettim.
2. Soru: Türkü ve ninni metinlerinin yapı unsurlarına yönelik çıkarımlarınızdan hareketle bu unsurların içeriğe katkısıyla ilgili düşüncelerinizi söyleyiniz. Kısa Cevap: Ölçü, uyak, tekrar ve ezgi gibi unsurlar metinlerin daha akıcı, etkileyici ve akılda kalıcı olmasını sağlar. Turnalar'daki tekrarlar özlem duygusunu güçlendirirken ninnideki tekrarlar daha sakin ve yumuşak bir söyleyiş oluşturur.
3. Soru: Turnalar türküsünün ve Atem Tutam Men Seni adlı ninninin içeriğini nasıl bir görselle yansıtmak isterdiniz? Gerekçelendirerek açıklayınız. Örnek Cevap:
Turnalar: Uzaklara doğru sıra sıra uçan turnaları izleyen, elinde mektup bulunan bir kişiyi çizerdim. Çünkü turnalar türküde özlem ve haber alma isteğiyle ilişkilendirilmektedir.
Atem Tutam Men Seni: Çocuğunu sevgiyle kucağında tutan bir anne ve sıcak bir aile ortamı çizerdim. Çünkü ninnide sevgi, şefkat ve çocuğa yönelik iyi dilekler öne çıkmaktadır.
Turnalar: Uzaklara doğru sıra sıra uçan turnaları izleyen, elinde mektup bulunan bir kişiyi çizerdim. Çünkü turnalar türküde özlem ve haber alma isteğiyle ilişkilendirilmektedir.
Atem Tutam Men Seni: Çocuğunu sevgiyle kucağında tutan bir anne ve sıcak bir aile ortamı çizerdim. Çünkü ninnide sevgi, şefkat ve çocuğa yönelik iyi dilekler öne çıkmaktadır.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları
Birlikte Öğrenelim
Soru: Turnalar adlı türkünün dil ve anlatım özellikleriyle ilgili unsurları grupça belirleyiniz. Kısa Cevap:
İçtenlik: Sevgi ve özlem duyguları samimi biçimde anlatılmıştır.
İkilemeler: “katar katar”, “eğrim eğrim”.
Seslenme ifadeleri: “İnme turnam inme”.
Yalın anlatım: Açık ve kolay anlaşılır bir halk dili kullanılmıştır.
Çağrışım: Turnalar; yolculuk, haber, hasret ve sevgiliyi çağrıştırmaktadır.
Yerel söyleyiş: “avcu” gibi halk söyleyişine ait kullanımlar vardır.
Tekrarlı ifadeler: Kavuştak ve bazı kelimeler sürekli yinelenmektedir.
Özlülük: Az sözle yoğun bir özlem ve umut duygusu aktarılmıştır.
İçtenlik: Sevgi ve özlem duyguları samimi biçimde anlatılmıştır.
İkilemeler: “katar katar”, “eğrim eğrim”.
Seslenme ifadeleri: “İnme turnam inme”.
Yalın anlatım: Açık ve kolay anlaşılır bir halk dili kullanılmıştır.
Çağrışım: Turnalar; yolculuk, haber, hasret ve sevgiliyi çağrıştırmaktadır.
Yerel söyleyiş: “avcu” gibi halk söyleyişine ait kullanımlar vardır.
Tekrarlı ifadeler: Kavuştak ve bazı kelimeler sürekli yinelenmektedir.
Özlülük: Az sözle yoğun bir özlem ve umut duygusu aktarılmıştır.
Soru: Türkünün ait olduğu edebî geleneğin metnin dil ve anlatım özellikleriyle ilişkisi nedir? Kısa Cevap: Türkü anonim halk edebiyatı ve sözlü kültür geleneğine aittir. Bu nedenle sade halk dili, ezgili söyleyiş, tekrarlar ve kolay hatırlanan ifadeler kullanılmıştır.
Soru: Dil ve anlatım özelliklerinin söyleyicinin üslubunu oluşturmadaki rolü nedir? Kısa Cevap: Sade kelimeler, seslenmeler, ikilemeler ve tekrarlar söyleyicinin yalın, içten ve duygulu bir üslup oluşturmasını sağlamıştır.
Soru: Söyleyicinin böyle bir üslup tercih etmesinin sebepleri neler olabilir? Kısa Cevap: Türkünün halk arasında ezgiyle söylenmesi ve sözlü olarak aktarılması kolay anlaşılır ve akılda kalıcı bir anlatımı gerekli kılmış olabilir. Ayrıca özlem ve sevgi gibi duyguların doğrudan aktarılması amaçlanmıştır.
Soru: Söyleyicinin üslubunun içerikle uyumu hakkındaki görüşleriniz nelerdir? Kısa Cevap: Türkünün içten ve yalın üslubu, hasret, sevgi, endişe ve umut duygularıyla uyumludur. Turnalara doğrudan seslenilmesi de duyguların daha etkili aktarılmasını sağlar.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları
Çözümleyebilme - Birlikte Öğrenelim
I. Grup: İçerik
Soru: Türkünün söylenme amacı ne olabilir? Kısa Cevap: Sevdiğinden ayrı kalan kişinin hasretini, haber alma isteğini ve kavuşma umudunu turnalar aracılığıyla dile getirmektir.
Soru: Türküdeki en belirgin duygu nedir? Kısa Cevap: En belirgin duygu özlem ve hasrettir. Bunun yanında endişe ve umut da görülmektedir.
Soru: Söyleyicinin türküdeki duyguyu hangi kelimelerle aktardığını düşünüyorsunuz? Kısa Cevap: “yaralı”, “nâme”, “haber”, “nazlı sevdiğim”, “inme turnam” ve “sonu hoş olur” gibi ifadeler özlem, sevgi, kaygı ve umut duygularını yansıtmaktadır.
II. Grup: Yapı
Soru: Türkünün yapı unsurlarını belirleyiniz. Kısa Cevap: Türkü 11'li hece ölçüsüyle söylenmiştir. Her bölümde üç dizelik bent ve ardından iki dizelik kavuştak bulunmaktadır. Uyak, redif ve tekrarlar ahengi desteklemektedir.
Soru: Okuduğunuz türkünün halk şiiri geleneğine ait olduğunu hangi gerekçelerle açıklayabilirsiniz? Kısa Cevap: Türkünün anonim olması, hece ölçüsüyle söylenmesi, ezgili olması, sade halk dili kullanması, bent ve kavuştaklardan oluşması halk şiiri geleneğine ait olduğunu göstermektedir.
Soru: Türküde kullanılan yapı unsurlarının türküye katkıları neler olabilir? Kısa Cevap: Ölçü, uyak, redif, bent ve kavuştak düzeni türkünün akıcı, ezgili ve kolay hatırlanabilir olmasını sağlar. Tekrarlanan kavuştak ana duyguyu da güçlendirir.
III. Grup: Dil ve Anlatım
Soru: Söyleyicinin dil ve üslup seçiminde hangi unsurlar etkili olmuş olabilir? Kısa Cevap: Halkın günlük dili, sözlü kültür geleneği, ezgili söyleyiş ve özlem duygusunun doğrudan aktarılmak istenmesi dil ve üslup seçiminde etkili olmuştur.
Soru: Bu türküyü siz yazsaydınız dil ve anlatımda ne gibi değişiklikler yapardınız? Örnek Cevap: Türkünün içten ve ezgili yapısını korur, günümüzde az kullanılan bazı kelimelerin yerine daha anlaşılır kelimeler kullanırdım. Turnalara seslenme ve tekrar özelliklerini ise değiştirmezdim.
Soru: Türküde kullanılan dil ve anlatımın, söyleyiciyle okuyucu arasında kurduğu bağ hakkında neler söyleyebilirsiniz? Kısa Cevap: Sade ve samimi anlatım, dinleyicinin özlem ve sevgi duygularını kolayca anlamasını sağlar. Doğrudan seslenmeler ve tekrarlar da dinleyiciyi türkünün duygusuna yaklaştırır.
IV. Grup: Ahenk
Soru: Türkünün akılda kalıcılığı hakkında neler söyleyebilirsiniz? Kısa Cevap: 11'li hece ölçüsü, uyak, redif, ikilemeler ve tekrarlanan kavuştak türkünün ritmini güçlendirerek kolay hatırlanmasını sağlamaktadır.
Soru: Türküde başka hangi ahenk unsurlarını kullanmak isterdiniz? Örnek Cevap: Bazı dizelerde asonans, aliterasyon ve iç kafiyeyi daha belirgin kullanırdım. Böylece türkünün ezgili söyleyişini daha da güçlendirebilirdim.
Soru: Ahenk unsurlarını kullanarak türkünün bir bölümünü yeniden yazınız. Örnek Cevap:
Turnalar süzülür akşam göğünden,
Bir haber getirsin uzak köyümden,
Hasretim eksilmez geçen günümden,
Katar katar gelir yine turnalar,
Kanadında umut taşır turnalar.
Bu bölümde hece ölçüsü, ses benzerlikleri ve kelime tekrarlarından yararlanılarak ahenk oluşturulmaya çalışılmıştır.
Turnalar süzülür akşam göğünden,
Bir haber getirsin uzak köyümden,
Hasretim eksilmez geçen günümden,
Katar katar gelir yine turnalar,
Kanadında umut taşır turnalar.
Bu bölümde hece ölçüsü, ses benzerlikleri ve kelime tekrarlarından yararlanılarak ahenk oluşturulmaya çalışılmıştır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Turnalar türküsünde en belirgin duygu nedir?
Türküde özlem ve hasret duygusu öne çıkmaktadır. Bunun yanında umut ve endişe de hissedilmektedir.
Turnalar türküsünün yapı özellikleri nelerdir?
Türkü 11'li hece ölçüsüyle söylenmiş; üç dizelik bentler ve iki dizelik kavuştaklardan oluşturulmuştur.
Turnalar ile Atem Tutam Men Seni arasındaki temel fark nedir?
Turnalar özlem ve haber alma isteğini işlerken Atem Tutam Men Seni anne ile çocuk arasındaki sevgi ve şefkati anlatır.
Turnalar türküsünün halk şiiri geleneğine ait olduğunu gösteren özellikler nelerdir?
Türkünün anonim olması, hece ölçüsü, ezgili söyleyiş, sade halk dili ve bent-kavuştak yapısı halk şiiri geleneğine ait olduğunu gösterir.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.