10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 49-50 Cevapları MEB Yayınları - Sıra Sizde ve Karşılaştıralım
Yayınlanma:
Güncelleme:
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 49-50 Cevapları MEB Yayınları; Misafir Taşları, âşık atışması, Turnalar-Nerdesin karşılaştırması ile türkünün disiplin ve sanat dallarıyla ilişkisini açıklıyor.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 49-50 Cevapları MEB Yayınları, misafirperverlik ve âşıklık geleneğine ilişkin çalışmalarla başlamakta; ardından koşuk, Turnalar türküsü ve Nerdesin şiiri karşılaştırılmaktadır. Son bölümde Turnalar türküsünün farklı disiplinler ve sanat dallarıyla ilişkisi değerlendirilmektedir.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 49 Cevapları
Sıra Sizde - Misafir Taşları
1. Soru: Misafir taşlarını yaptıran kişiler hakkındaki çıkarımlarınız nelerdir? Kısa Cevap: Misafir taşlarını yaptıran kişilerin misafirperver, yardımsever, paylaşımcı ve dayanışmaya önem veren insanlar olduğu söylenebilir. Yolcuları evlerinde ağırlamak istemeleri, yardımlaşmayı önemsediklerini göstermektedir.
2. Soru: Siz bu taşlara oturup bir ailenin evinde misafir olsaydınız o aileye karşı hangi duyguları beslerdiniz? Niçin? Örnek Cevap: O aileye karşı minnettarlık, sevgi, saygı ve güven duyardım. Çünkü beni tanımadıkları hâlde evlerini açmaları ve ihtiyaçlarımla ilgilenmeleri güçlü bir misafirperverlik örneği olurdu.
Sıra Sizde - Âşıkların Avazı
1. Soru: Sunucunun programa başlama şekli hakkındaki düşüncelerinizi paylaşınız. Örnek Cevap: Sunucunun programa şiirsel, samimi ve dikkat çekici bir söyleyişle başlaması programın âşıklık geleneğine uygun bir atmosfer oluşturmasını sağlamaktadır.
2. Soru: “Âşık okunmayan bir hece gibi / Sabahı bekleyen bir gece gibi / Analiz yaptılar sonuç çıkmadı / Âşık bilinmeyen bilmece gibi” dizelerinin sunucu tarafından dile getirilmesinin sebepleri neler olabilir? Kısa Cevap: Bu dizelerde âşığın çok yönlü, derin ve kolay tanımlanamayan bir sanatçı olduğu vurgulanmaktadır. “Bilmece” benzetmesi de âşığın sanat dünyasının yalnızca birkaç özellikle açıklanamayacağını anlatmaktadır.
3. Soru: Program sunucusu, atışmayı tanımlarken neleri önceliyor? Bunun sebepleri neler olabilir? Örnek Cevap: Sunucu atışmada doğaçlama söyleme, hazırcevaplık, söz ustalığı, saygı ve âşıklık geleneğini yaşatma özelliklerini öne çıkarıyor olabilir. Çünkü atışma yalnızca karşı tarafı yenmeye yönelik bir yarış değil, geleneksel bir söz sanatıdır.
4. Soru: Âşık atışması sırasında âşıkların hangi özellikleri ön plana çıkmaktadır? Kısa Cevap: Âşıkların doğaçlama şiir söyleme, hızlı düşünme, hazırcevaplık, güçlü söz varlığı, saz çalma ve karşısındakine uygun cevap verebilme becerileri ön plana çıkmaktadır.
5. a) Soru: Âşık atışmasında hangi değerlerin vurgulandığını örneklerle açıklayınız. Örnek Cevap: Atışmada saygı, doğruluk, dürüstlük, hoşgörü ve sözünde durma gibi değerlerin öne çıktığı söylenebilir. Âşıkların birbirlerine cevap verirken saygı sınırlarını korumaları bu değerlere örnektir.
5. b) Soru: Âşık atışmasında seçilen konulara değerlerin yansıtılmasının sebepleri hakkındaki düşüncelerinizi paylaşınız. Kısa Cevap: Âşıklar halkın içinden çıktıkları için toplumun ahlaki, millî ve manevi değerlerini şiirlerine yansıtırlar. Böylece atışmalar hem eğlendirir hem de kültürel değerlerin yeni kuşaklara aktarılmasına yardımcı olur.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 50 Cevapları
Karşılaştıralım - Koşuk, Turnalar ve Nerdesin
1. Soru: Tahlil ettiğiniz koşuk ile Turnalar adlı türküyü ve Nerdesin şiirini tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız. Kısa Cevap:
| Ölçüt | Koşuk | Turnalar | Nerdesin |
|---|---|---|---|
| Gelenek | İslamiyet öncesi Türk sözlü edebiyatı geleneğine aittir. | Anonim halk şiiri ve türkü geleneğine aittir. | Yazılı edebiyat / modern Türk şiiri geleneğine aittir. |
| Söylenme / yazılma amacı | Doğanın canlanışını ve baharın oluşturduğu coşku ve sevinci dile getirmek. | Ayrılık ve hasreti anlatmak, sevilen kişiden haber alma isteğini dile getirmek. | Ulaşılamayan bir sese veya varlığa duyulan özlem ve arayışı anlatmak. |
| İçerik | Bahar, doğanın canlanması ve tabiat işlenmektedir. | Hasret, ayrılık, haber alma, yolculuk ve kavuşma umudu öne çıkmaktadır. | Özlem, arayış ve kavuşma isteği işlenmektedir. |
| Dil ve anlatım | Sade, doğal ve somut doğa görüntülerine dayanan ezgili bir anlatım vardır. | Sade halk dili; seslenmeler, ikilemeler, tekrarlar ve yerel söyleyişler kullanılmıştır. | Yalın fakat şiirsel, bireysel ve lirik bir anlatım vardır. “Nerdesin?” sözü tekrarlanmıştır. |
| Yapı unsurları | Dörtlükler hâlindedir ve hece ölçüsüyle söylenmiştir. | 11'li hece ölçüsü; üç dizelik bentler ve iki dizelik kavuştaktan oluşmaktadır. | 11'li hece ölçüsü kullanılmış ve şiir üç dörtlükten oluşturulmuştur. |
Sıra Sizde - Disiplinler ve Sanat Dalları
1. Soru: Turnalar adlı türkünün hangi disiplinlerle ilişkilendirilebileceğini türküden örnekler vererek açıklayınız. Kısa Cevap:
Biyoloji / Zooloji: Turna ve şahin gibi kuşların yer alması canlılar dünyasıyla ilişkilidir.
Coğrafya: Pınar, yol, kış ve donma gibi ifadeler doğal çevre ve iklim özellikleriyle ilişkilendirilebilir.
Din Kültürü: “Mevlâ” sözü ve işlerin Allah tarafından düzeltilmesine yönelik dilek dinî inanışları yansıtmaktadır.
Halk Bilimi: Türkünün anonim olması, ezgiyle söylenmesi ve turnaların haber taşıyan varlıklar olarak düşünülmesi halk kültürüyle ilişkilidir.
Edebiyat: Ölçü, uyak, redif, tekrar ve şiirsel anlatım gibi edebî özellikler bulunmaktadır.
Biyoloji / Zooloji: Turna ve şahin gibi kuşların yer alması canlılar dünyasıyla ilişkilidir.
Coğrafya: Pınar, yol, kış ve donma gibi ifadeler doğal çevre ve iklim özellikleriyle ilişkilendirilebilir.
Din Kültürü: “Mevlâ” sözü ve işlerin Allah tarafından düzeltilmesine yönelik dilek dinî inanışları yansıtmaktadır.
Halk Bilimi: Türkünün anonim olması, ezgiyle söylenmesi ve turnaların haber taşıyan varlıklar olarak düşünülmesi halk kültürüyle ilişkilidir.
Edebiyat: Ölçü, uyak, redif, tekrar ve şiirsel anlatım gibi edebî özellikler bulunmaktadır.
2. Soru: Turnalar türküsünde işlenen konu hangi sanat dallarıyla ele alınabilir? Yazınız. Kısa Cevap: Türküdeki hasret, yolculuk ve haber bekleme konusu müzik, resim, sinema, tiyatro, dans ve edebiyat gibi sanat dallarıyla ele alınabilir. Detaylı Cevap: Turnaların yolculuğu bir resimde gösterilebilir, türkü müzik eseri olarak seslendirilebilir, ayrılık ve haber bekleme konusu film veya tiyatroya uyarlanabilir; aynı konudan hareketle şiir ya da hikâye yazılabilir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Misafir taşlarının yapılma amacı nedir?
Misafir taşları, bölgeye gelen yolcuların ve yabancıların aileler tarafından misafir edilmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılmıştır.
Âşık atışmasında hangi özellikler öne çıkar?
Doğaçlama şiir söyleme, hazırcevaplık, hızlı düşünme, söz ustalığı ve saz çalma âşık atışmasında öne çıkan özelliklerdendir.
Koşuk, Turnalar ve Nerdesin şiirlerinin ortak yönü nedir?
Üç metin de duygu ve düşünceleri şiirsel, ritmik ve ahenkli bir söyleyişle aktarmaktadır; ancak dönemleri, gelenekleri ve işledikleri konular farklıdır.
Turnalar türküsü hangi disiplinlerle ilişkilendirilebilir?
Biyoloji, coğrafya, din kültürü, halk bilimi ve edebiyat ile ilişkilendirilebilir.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.