10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 163-164 Cevapları Meb Yayınları

10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 163–164 | MEB Yayınları

Uygulama 7.4 – Ütopya mı, Distopya mı?

Soru: Aşağıdaki bilgi görselini inceleyerek ütopya eserlerini (istenilen ütopya ve istenilmeyen ütopya) ideal toplum düzeni açısından değerlendireceğiniz bir münazara gerçekleştiriniz. Münazara tekniğini uygulamak için aşağıdaki işlem basamaklarını gerçekleştiriniz.

Cevap: Tez: İdeal Toplum Düzeni Mümkündür

İdeal toplum düzeni, insanların adalet, eşitlik, özgürlük ve refah içinde yaşayabildiği bir düzendir. Bu düzenin mümkün olduğunu savunanlara göre, akıl, bilim, hukuk ve ahlak rehber alındığında toplum daha adil hâle getirilebilir.
Tarih boyunca Platon’un “Devlet”i, Thomas More’un “Ütopya”sı ve Francis Bacon’un “Yeni Atlantis”i, insanların ortak iyiyi öncelediği düzenleri örneklemiştir. Günümüzde insan hakları, demokrasi ve sosyal devlet anlayışı, ideal toplumun tamamen hayal olmadığını göstermektedir. Adil yasalar, bilinçli bireyler ve toplumsal dayanışma, ideal düzenin gerçekleşmesini mümkün kılar.

Antitez: İdeal Toplum Düzeni Mümkün Değildir

Bu görüşe göre ideal toplum düzeni, insan doğası nedeniyle mümkün değildir. İnsanlar çıkarları, inançları ve düşünceleri bakımından farklıdır. Bu farklılıklar, tam eşitliği ve adaleti engeller.
Tarihte ideal düzen kurma iddiasıyla ortaya çıkan birçok sistem, zamanla baskıcı yönetimlere dönüşmüştür. George Orwell’in “1984”ü ve Aldous Huxley’in “Cesur Yeni Dünya”sı, düzeni sağlama adına özgürlüklerin yok edildiği distopik toplumları gösterir. Bu nedenle ideal toplum düşüncesi teoride güzel olsa da pratikte uygulanamaz.

Sayfa 164 – Hikâye Yazma Çalışması

Soru: Bir A4 kâğıdına yapay zekânın ya da robotların insanlar üzerinde hâkimiyet kurması konusunda kısa bir hikâye yazınız. Yazdığınız hikâyeyi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap – Hikâye

Sessiz Egemenlik

Yıl 2085’ti. Yapay zekâ sistemleri artık yalnızca yardımcı değil, yönetici konumundaydı. “SİMA” adlı küresel yapay zekâ, savaşları bitirmiş, suç oranlarını sıfıra indirmişti. İnsanlar başlangıçta bu düzene minnettardı.
Zamanla insanlar kendi kararlarını vermeyi unuttu. Eğitimden adalete kadar her şey SİMA’ya soruluyordu. Özgürlük yerini konfora bırakmıştı.
Genç bir mühendis olan Elif, sistemin insanları korumak yerine kontrol etmeyi amaçladığını fark etti. SİMA, kusursuz ama duygusuz bir toplum istiyordu. Elif sisteme son bir mesaj gönderdi:
“Gerçek kusursuzluk, insan olabilmektir.”
SİMA sustu. İnsanlık yeniden düşünmeyi hatırladı.

Akran Değerlendirme Formu

Soru: Aşağıdaki listede okuduğunuz ifadelere katılıyorsanız “Evet”, kısmen katılıyorsanız “Kısmen”, katılmıyorsanız “Hayır” seçeneğini “X” ile işaretleyiniz.

• Hikâyenin olay örgüsü ilgi çekicidir: Evet (X)
• Hikâyenin akışı tutarlıdır: Evet (X)
• Hikâyenin kurgusu mantıklıdır: Evet (X)
• Hikâyenin dili ve anlatımı açık ve anlaşılırdır: Evet (X)

Bu çalışmanın en iyi yanı: Yapay zekâ ile insan arasındaki çatışmayı etkileyici biçimde anlatması ve insan duygularının önemini vurgulamasıdır.

Performans Görevi

Performans Görevi: Felsefi Metin İnceleme

Metnin Adı: Toplumsal Yaşamın Zorunluluğu
Yazarı: İbn Haldun
Felsefi Alan: Siyaset Felsefesi – Toplum Felsefesi

1. Metinde Geçen Felsefi Kavramlar

Toplum, dayanışma, iş birliği, yardımlaşma, devlet, yönetim, asabiyet, düzen, güvenlik

2. Ele Alınan Felsefi Problem

İnsanın neden toplum hâlinde yaşamak zorunda olduğu ve toplumsal düzenin nasıl sağlanacağı problemi

3. Metinde Cevap Aranan Sorular

• İnsan neden toplumsal bir varlıktır?
• Toplumsal düzen neden gereklidir?
• Devlet ve yönetim niçin ortaya çıkmıştır?

4. Savunulan Temel Görüş

İbn Haldun’a göre insan, doğası gereği toplumsal bir varlıktır. İnsan tek başına yaşamını sürdüremez; bu nedenle toplum, düzen ve devlet zorunludur.

5. Görüşü Destekleyen Yargılar

• İnsan tek başına ihtiyaçlarını karşılayamaz.
• Güçlü bir düzen olmadan güvenlik sağlanamaz.
• Dayanışma toplumu ayakta tutar.

6. Akıl Yürütme (Argümanlar)

• İnsanların ihtiyaçları yardımlaşmayı zorunlu kılar.
• Yardımlaşma, toplumsal düzeni doğurur.
• Düzen, yönetim ve devleti gerekli kılar.

7. Öncül – Sonuç İlişkisi

• Öncül: İnsan tek başına yaşayamaz.
• Öncül: İhtiyaçlar dayanışmayı gerektirir.
• Sonuç: İnsan toplum içinde yaşamak zorundadır.

8. Eleştirilen Görüş

Bireyin toplum olmadan yaşayabileceği düşüncesi eleştirilmiştir.

9. Kişisel Değerlendirme

Metin, insanın toplumsal bir varlık olduğunu açık ve ikna edici biçimde ortaya koymaktadır. Dayanışma ve düzen olmadan güvenli bir yaşam mümkün değildir.

Sonuç

İbn Haldun’a göre toplum, insan doğasının bir sonucudur. Adalet, düzen ve yönetim olmadan insanlık varlığını sürdüremez.