10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 34-38 Cevapları MEB Yayınları - Devlet ve Ordu Teşkilatı

10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 34-38 Cevapları MEB Yayınları - Devlet ve Ordu Teşkilatı
10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı sayfa 34-38 cevapları; Asya Hun ve Türkiye Selçuklu devlet teşkilatlarının karşılaştırılması, kut ve hâkimiyet anlayışı ile Karahanlı-Gazneli yönetim yapılarındaki değişim ve sürekliliği açıklıyor.

10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 34-38 Cevapları MEB Yayınları, Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte Türk devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği konu alan etkinliklerin çözümlerini içermektedir. Asya Hun Devleti'nden Türkiye Selçuklu Devleti'ne, Karahanlılardan Gaznelilere kadar uzanan süreç öğrenci seviyesinde açıklanmıştır.

10. Sınıf Tarih Sayfa 34-38 Cevapları MEB - Devlet ve Ordu

Türk devletleri farklı coğrafyalarda ve dönemlerde kurulmuş olsa da yönetim ve askerî teşkilatlarında önceki Türk devletlerinden gelen pek çok uygulamayı sürdürmüştür. İslamiyet'in kabul edilmesiyle birlikte bazı eski gelenekler devam ederken devlet yönetimine yeni kavram ve uygulamalar da eklenmiştir. Etkinliklerde bu değişim ve sürekliliğin karşılaştırılarak yorumlanması amaçlanmaktadır.


10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 34 Cevapları

Düşünelim

Soru: Bulutta verilen kelimelerden Türklerde devlet ve ordu teşkilatıyla doğrudan ilişkili olabileceğini düşündüklerinizi yazınız. Örnek cevap: Kut, töre, taht, hakan, kağan, sultan, vezir, melik, divan, ordu, subaşı, sancak, otağ, saray, ikta, gulam, hutbe, tuğ ve gaza gibi kavramlar Türklerde devlet ve ordu teşkilatıyla doğrudan ilişkilendirilebilir.

Keşfedelim

Yönerge: Bilgi görseli ve tarih şeridinden yararlanarak soruları cevaplayınız.

Bilgi görselinde Asya Hun Devleti ile Türkiye Selçuklu Devleti'nin devlet ve askerî teşkilatları karşılaştırılmaktadır. Bu etkinliğin soruları 35. sayfada yer almaktadır.


10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 35 Cevapları

Keşfedelim

Soru: 1. Asya Hun ve Türkiye Selçuklu dönemlerindeki devlet ve ordu teşkilatlarının benzerlik ve farklılıklarını açıklayınız. Örnek cevap:

Benzerlikler:
1. Her iki devlette de hükümdar devlet yönetiminin başında bulunmuştur.
2. Devlet meselelerinin görüşüldüğü bir danışma organı vardır. Asya Hunlarında bu organ Kurultay, Türkiye Selçuklularında Divan olarak adlandırılmıştır.
3. Her iki orduda da onlu sistem kullanılmıştır.
4. Ok ve yay temel silahlar arasında yer almış, ordular süvari ağırlıklı özellik göstermiştir.

Farklılıklar:
1. Asya Hunlarında devlet için il (el), Türkiye Selçuklularında ise mülk kavramı kullanılmıştır.
2. Asya Hun hükümdarları kağan, han ve hakan; Türkiye Selçuklu hükümdarları ise hakan, han ve sultan ünvanlarını kullanmıştır.
3. Asya Hun ordusunda subaşı ve süvariler öne çıkarken Türkiye Selçuklu ordusunda gulam ve ikta askerleri de önemli bir yer tutmuştur.
Soru: 2. Asya Hun Devleti Dönemi'ndeki siyasi ve askerî uygulamalar neden sonraki Türk devletlerinde de devam ettirilmiş olabilir? Gerekçeleriyle açıklayınız. Örnek cevap: Asya Hunları döneminde oluşturulan devlet ve ordu düzeni, Türklerin uzun süre güçlü ve düzenli bir siyasi yapı oluşturmasına yardımcı olmuştur. Onlu sistem, danışma geleneği ve hükümdarın devletin başındaki konumu gibi başarılı uygulamalar sonraki Türk devletleri tarafından da benimsenmiştir. Bu uygulamalar yeni şartlara göre değiştirilerek Türk devlet geleneğinin devamlılığı sağlanmıştır.

10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları

Öğrenelim

Bu sayfada Türk devletlerinin hâkimiyet anlayışının İslamiyet öncesinden Türk-İslam devletlerine uzanan gelişimi açıklanmaktadır. Kut anlayışı, töre, adalet, hükümdarın halka karşı sorumlulukları, gaza ve cihat anlayışı gibi kavramların ele alındığı kaynaklar 37. sayfadaki sorunun cevaplandırılmasına temel oluşturmaktadır.

Bu sayfada ayrıca cevaplandırılması gereken bağımsız bir soru bulunmamaktadır.


10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları

Türk Devletlerinde Hâkimiyet Anlayışı

Soru: Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra kurulan devletlerin hâkimiyet anlayışında değişim ve süreklilik gösteren unsurları açıklayınız. Örnek cevap:

Süreklilik gösteren unsurlar:
1. Hükümdarlığın ilahi bir kaynağa dayandırılması devam etmiştir. İslamiyet öncesindeki kut anlayışı, Türk-İslam devletlerinde farklı bir biçimde sürmüştür.
2. Hükümdarın halka adaletle davranması, halkın refahını sağlaması ve devlet düzenini koruması anlayışı devam etmiştir.
3. Töre ve Türk devlet geleneğinin birçok unsuru tamamen terk edilmemiştir.
4. Güçlü devlet ve ordu kurma düşüncesi korunmuştur.

Değişim gösteren unsurlar:
1. İslamiyet'in kabulünden sonra devlet yönetiminde törenin yanında dinî esaslara dayalı kurallar da uygulanmaya başlanmıştır.
2. Devlet için kullanılan “il” kavramının yanında zamanla mülk kavramı kullanılmaya başlanmıştır.
3. Hakan ve han gibi eski ünvanların yanında sultan gibi yeni ünvanlar ortaya çıkmıştır.
4. Türklerin cihan hâkimiyeti düşüncesi İslamiyet'teki gaza, cihat ve ilayıkelimetullah anlayışıyla birleşmiştir.

Sonuç: Türkler İslamiyet'i kabul ettikten sonra eski devlet geleneklerini tamamen bırakmamış, bunları İslami anlayışla birleştirerek yeni bir Türk-İslam devlet geleneği oluşturmuştur.

Karahanlı ve Gazneli Devletleri

Yönerge: Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte Karahanlı ve Gazneli devletlerinin devlet yapıları ile ilgili metin ve kaynaklardan yararlanarak sayfa 38'deki tablonun ilgili alanlarını doldurunuz.


10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları

Karahanlı ve Gazneli Devletlerinin Yönetim Yapıları

Soru: Karahanlı ve Gazneli devletlerinin yönetim yapılarıyla ilgili benzerlik ve farklılıkları aşağıdaki tablonun ilgili alanlarına yazınız ve yazdıklarınızı arkadaşlarınızın cevaplarıyla karşılaştırınız. Örnek cevap:
Devletler Benzerlikler Farklılıklar
Karahanlı Devleti • Her iki devlet de Türk ve İslam devlet geleneklerini birlikte kullanmıştır.
• Hükümdar devletin en yetkili kişisidir.
• Devlet işlerinin yürütülmesinde divan ve devlet görevlilerinden yararlanılmıştır.
• Hükümdarlar İslami ünvan ve lakaplar kullanmıştır.
• Karahanlılarda ülke yönetiminde hanedan üyeleri daha fazla söz sahibidir.
• Yönetim eski Türk devlet geleneğinin izlerini daha belirgin biçimde taşımıştır.
• Devlet teşkilatında Meclis-i Âlî bulunmuş, vezir için yuğruş ünvanı kullanılmıştır.
Gazneli Devleti • Her iki devlet de Türk-İslam devlet geleneğinin temsilcileridir.
• Hükümdar yönetimin merkezindedir.
• Devlet işlerinde divan teşkilatından yararlanılmıştır.
• İslam dünyasının siyasi geleneklerinden etkilenilmiştir.
• Gaznelilerde yönetim daha merkezî ve askerî bir yapıya sahiptir.
• Bölgesel yönetimde hükümdarın görevlendirdiği Türk asıllı yüksek rütbeli kişiler etkili olmuştur.
• Sivil devlet görevlilerinde İran etkisi görülmüş, vezaret teşkilatı daha belirgin hâle gelmiştir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.


Sıkça Sorulan Sorular

Asya Hun ve Türkiye Selçuklu ordularının ortak özellikleri nelerdir?
Her iki orduda da onlu sistem kullanılmış, ok ve yay temel silahlar arasında yer almış ve süvari birlikleri önemli olmuştur.
Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra hâkimiyet anlayışında neler değişmiştir?
İslamiyet'in kabulüyle birlikte törenin yanında dinî esaslara dayalı kurallar uygulanmış, sultan gibi ünvanlar kullanılmaya başlanmış ve cihan hâkimiyeti anlayışı gaza, cihat ve ilayıkelimetullah düşüncesiyle birleşmiştir.
Karahanlı ve Gazneli devletlerinin ortak özelliği nedir?
Her iki devlet de Türk ve İslam devlet geleneklerini bir arada kullanmış, hükümdarı yönetimin merkezine yerleştirmiş ve devlet işlerinde divan teşkilatından yararlanmıştır.
Karahanlı ve Gazneli yönetimleri arasındaki temel fark nedir?
Karahanlı yönetiminde eski Türk hanedan geleneği daha belirginken Gazneli Devleti daha merkezî ve askerî bir yönetim yapısına sahip olmuştur.

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.