10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 47-49 Cevapları MEB Yayınları - Uygulayalım ve Değerlendirelim
Yayınlanma:
Güncelleme:
10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı sayfa 47-49 cevapları; Türk devlet ve ordu teşkilatındaki değişim ve sürekliliği, Ben Kimim etkinliğini ve Değişim ve Süreklilik Formlarını açıklamalı örneklerle ele alıyor.
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 47-48 Cevapları MEB Yayınları, Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte devlet ve ordu teşkilatında yaşanan değişim ile devamlılığı değerlendiren Uygulayalım ve Değerlendirelim çalışmalarının örnek cevaplarını içermektedir. Devlet görevlileri, yönetim kurumları ve askerî yapı bu etkinliklerle birlikte tekrar edilmektedir.
10. Sınıf Tarih Sayfa 47-49 Cevapları MEB - Değişim ve Süreklilik
Bu bölümde öğrencilerden yalnızca öğrendikleri kavramları hatırlamaları değil, değişimin nedenleri ve sonuçları hakkında görüş geliştirmeleri de beklenmektedir. Ben Kimim etkinliği Türk-İslam devletlerindeki görevlilerin görevlerini ayırt etmeyi sağlarken Değişim ve Süreklilik Formları devlet ve ordu teşkilatını bütüncül biçimde değerlendirmeye yardımcı olmaktadır. Açık uçlu bölümlerde öğrencinin kendi düşüncesini geliştirebilmesi için örnek cevaplar verilmiştir.
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları
Uygulayalım
Soru: 1. Uygulama adımlarını takip ederek görüş geliştirme tekniğini uygulayınız. Örnek cevap:
Önerme: “Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte Türklerin devlet ve ordu teşkilatlarında meydana gelen değişimin temel belirleyicisi dinî unsurlardır.”
Görüşüm: Katılıyorum ancak dinî unsurların değişimin tek nedeni olmadığını düşünüyorum.
Türklerin İslamiyet'i kabul etmesi devlet ve ordu teşkilatında önemli değişikliklere yol açmıştır. Devlet yönetiminde divan teşkilatının gelişmesi, şeri hukukun uygulanması, sultan ünvanının kullanılması, gulam ve ikta sistemlerinin yaygınlaşması bu değişimlere örnek verilebilir.
Bununla birlikte coğrafi şartlar, devletlerin büyümesi ve askerî ihtiyaçlar da değişimde etkili olmuştur. Örneğin Türkiye Selçuklularının deniz kıyılarına ulaşması donanmanın kurulmasını gerekli hâle getirmiştir. Buna karşılık onlu sistem, süvari geleneği, hükümdarın yönetimdeki merkezi konumu ve Türk devlet geleneğinin bazı özellikleri devam etmiştir.
Sonuç: Dinî unsurlar değişimde önemli bir etkendir fakat coğrafi, siyasi ve askerî şartlar da devlet ve ordu teşkilatının şekillenmesinde belirleyici olmuştur.
Önerme: “Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte Türklerin devlet ve ordu teşkilatlarında meydana gelen değişimin temel belirleyicisi dinî unsurlardır.”
Görüşüm: Katılıyorum ancak dinî unsurların değişimin tek nedeni olmadığını düşünüyorum.
Türklerin İslamiyet'i kabul etmesi devlet ve ordu teşkilatında önemli değişikliklere yol açmıştır. Devlet yönetiminde divan teşkilatının gelişmesi, şeri hukukun uygulanması, sultan ünvanının kullanılması, gulam ve ikta sistemlerinin yaygınlaşması bu değişimlere örnek verilebilir.
Bununla birlikte coğrafi şartlar, devletlerin büyümesi ve askerî ihtiyaçlar da değişimde etkili olmuştur. Örneğin Türkiye Selçuklularının deniz kıyılarına ulaşması donanmanın kurulmasını gerekli hâle getirmiştir. Buna karşılık onlu sistem, süvari geleneği, hükümdarın yönetimdeki merkezi konumu ve Türk devlet geleneğinin bazı özellikleri devam etmiştir.
Sonuç: Dinî unsurlar değişimde önemli bir etkendir fakat coğrafi, siyasi ve askerî şartlar da devlet ve ordu teşkilatının şekillenmesinde belirleyici olmuştur.
Ben Kimim?
Soru: 2. Uygulama adımlarını takip ederek “Ben Kimim?” etkinliğini yapınız. Örnek cevap:
| Devlet Görevlisi | Ben Kimim? İpuçları |
|---|---|
| Atabey | Melik, eyalet, eğitim. Genç meliklerin eğitiminden ve yönetim tecrübesi kazanmasından sorumluyum. Ben kimim? Atabey. |
| Naib | Sultan, vekil, Türkiye Selçuklu. Sultan başkentte bulunmadığında veya görevini yapamadığında ona vekâlet ederim. Ben kimim? Naib. |
| Kâdılkudât | Adalet, şeri yargı, mahkeme. Kadıların başında bulunur ve şeri yargıyla ilgilenirim. Ben kimim? Kâdılkudât. |
| Yuğruş | Vezir, Karahanlı Devleti, merkezî yönetim. Karahanlılarda vezirlik görevini yürütürüm. Ben kimim? Yuğruş. |
| Melikü's-Sevahil | Ordu, donanma, deniz. Türkiye Selçuklularında donanma ve sahillerle ilgili askerî görev üstlenirim. Ben kimim? Melikü's-Sevahil. |
| Emîr-i Dâd | Adalet, örfi yargı, devlet. Örfi hukukla ilgili davaların görülmesinde görev yaparım. Ben kimim? Emîr-i Dâd. |
| Hâcibü'l-Hüccâb | Saray, hâcib, hükümdar. Saraydaki hâciblerin başıyım ve saray düzeninde önemli görevler üstlenirim. Ben kimim? Hâcibü'l-Hüccâb. |
| Emîrü'l-Ümerâ | Ordu, beylerbeyi, Türkiye Selçuklu. Türkiye Selçuklu ordusunun başkomutanıyım. Ben kimim? Emîrü'l-Ümerâ. |
| Melik | Şehzade, hanedan mensubu, eyalet yöneticisi. Hükümdar ailesindenim ve bir eyaletin yönetiminde görev alabilirim. Ben kimim? Melik. |
| Pervane | Kayıt defteri, menşur ve beratlar, Türkiye Selçuklu. İkta kayıtları ile menşur ve beratların hazırlanıp dağıtılmasıyla ilgilenirim. Ben kimim? Pervane. |
| Sultan | Saray, devlet, hâkimiyet. Devlet yönetiminin başındaki en yetkili kişiyim. Ben kimim? Sultan. |
| Hâce-i Büzürg | Başvezir, Gazneli Devleti, divan. Gaznelilerde Divan-ı Vezaretin başında bulunurum. Ben kimim? Hâce-i Büzürg. |
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları
Değerlendirelim
Soru: Aşağıda verilen değişim ve süreklilik formlarını doldurunuz. Örnek cevap:
1. Değişim ve Süreklilik Formu - Türk Devlet Yapısı
| Alan | Örnek Cevap |
|---|---|
| Durum, Kurum veya Fikrin Adı | Türk devlet teşkilatı |
| Değişenler | Kurultayın yerini divan teşkilatının alması, “il” kavramının yanında “mülk” anlayışının kullanılmaya başlanması, sultan gibi yeni ünvanların ortaya çıkması, şeri hukuk ve yeni bürokratik görevlerin devlet teşkilatına eklenmesi. |
| Değişmeyenler | Hükümdarın yönetimin başında bulunması, devlet işlerinde danışmaya önem verilmesi, adalet ve halkın refahını sağlama düşüncesi ile Türk devlet geleneğinin önemli unsurlarının sürdürülmesi. |
| Değişimin Nedenleri | Türklerin İslamiyet'i kabul etmesi, farklı devlet gelenekleriyle etkileşim kurması, devletlerin büyümesi ve yönetim ihtiyaçlarının çeşitlenmesi. |
| Değişimin Sonuçları | Türk ve İslam devlet geleneklerinin birleşmesiyle yeni bir Türk-İslam devlet anlayışı oluşmuş, divan ve bürokrasi gelişmiş, devlet yönetimi daha kurumsal bir yapı kazanmıştır. |
2. Değişim ve Süreklilik Formu - Türk Ordu Teşkilatı
| Alan | Örnek Cevap |
|---|---|
| Durum, Kurum veya Fikrin Adı | Türk ordu teşkilatı |
| Değişenler | Gulam, ikta, hassa ve ücretli askerlerin orduya katılması; farklı topluluklardan askerlerin kullanılması ve Türkiye Selçuklularında deniz kuvvetlerinin gelişmesi. |
| Değişmeyenler | Onlu sistem, süvari birliklerinin önemi, ok ve yay kullanımı ve ordunun devlet hayatındaki önemli yeri devam etmiştir. |
| Değişimin Nedenleri | Devletlerin genişlemesi, farklı coğrafyalarda mücadele edilmesi, askerî ihtiyaçların çeşitlenmesi, yeni savaş yöntemleri ve deniz kıyılarında hâkimiyet kurulması. |
| Değişimin Sonuçları | Daha çeşitli ve sürekli askerî birlikler oluşturulmuş, sınır güvenliği güçlendirilmiş, geniş coğrafyalarda savaşabilen ordular kurulmuş ve Türkiye Selçuklularında denizlerde de askerî güç kullanılmaya başlanmıştır. |
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 49 Cevapları
Değişim ve Süreklilik Formu Dereceleme Ölçeği
49. sayfada, öğrencilerin 48. sayfada doldurduğu Değişim ve Süreklilik Formlarının öğretmen tarafından değerlendirilmesi için hazırlanmış bir dereceleme ölçeği bulunmaktadır.
Ölçekte; durum veya fikrin belirlenmesi, değişen ve değişmeyen unsurların yazılması, değişimin neden ve sonuçlarının açıklanması, benzerlik ve farklılıkların belirtilmesi, bilgilerin tarihsel gerçeklerle uyumlu olması ve yazım kurallarına dikkat edilmesi gibi ölçütler yer almaktadır.
Bu bölüm öğretmen değerlendirmesine yönelik olduğu için öğrencinin ayrıca cevaplandırması gereken bağımsız bir soru bulunmamaktadır.
Gelecek Derse Hazırlık
Yönerge: Uygulama adımlarını takip ederek etkinliği yapınız. Örnek hazırlık:
1. Öğretmenin rehberliğinde eşit sayıda öğrenciden oluşan gruplar oluşturulur.
2. 50. sayfadaki Düşünelim bölümünde verilen sosyoekonomik hayat, yerleşme ve şehirleşme konuları incelenir.
3. Araştırılmak istenen konulardan biri seçilir.
4. Seçilen konuyla ilgili güvenilir kaynaklardan ön araştırma yapılır.
5. Elde edilen bilgiler, 52. sayfadaki 5N1K etkinliğinde kullanılmak üzere kısa notlar hâline getirilir.
1. Öğretmenin rehberliğinde eşit sayıda öğrenciden oluşan gruplar oluşturulur.
2. 50. sayfadaki Düşünelim bölümünde verilen sosyoekonomik hayat, yerleşme ve şehirleşme konuları incelenir.
3. Araştırılmak istenen konulardan biri seçilir.
4. Seçilen konuyla ilgili güvenilir kaynaklardan ön araştırma yapılır.
5. Elde edilen bilgiler, 52. sayfadaki 5N1K etkinliğinde kullanılmak üzere kısa notlar hâline getirilir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Türk devlet teşkilatında hangi unsurlar değişmeden devam etmiştir?
Hükümdarın yönetimin başında bulunması, danışma geleneği, adalet anlayışı ve Türk devlet geleneğinin temel özellikleri farklı dönemlerde devam etmiştir.
Türk devlet teşkilatındaki değişimin başlıca nedenleri nelerdir?
İslamiyet'in kabul edilmesi, farklı siyasi geleneklerle etkileşim, devletlerin büyümesi ve yeni yönetim ihtiyaçlarının ortaya çıkması değişimde etkili olmuştur.
Türk ordu teşkilatında süreklilik gösteren özellikler nelerdir?
Onlu sistem, süvari birliklerine verilen önem, ok ve yay kullanımı ve ordunun devlet hayatındaki güçlü konumu süreklilik gösteren özelliklerdendir.
Pervane hangi işleri yapardı?
Türkiye Selçuklu Devleti'nde pervane, ikta arazilerinin kayıt işlemleri ile menşur ve beratların hazırlanıp dağıtılmasıyla ilgili görevler yürütürdü.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.