11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 188-193 Cevapları Meb Yayınları

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Cevapları MEB Yayınları – Sayfa 188

Hazırlık Bölümü Cevapları

Soru 1 - Tarihsel olayların roman kurgusu içinde anlatılması hakkında ne düşünüyorsunuz?

Cevap: Romanlarda tarihsel olayların anlatılması, geçmişi sadece okumak değil, adeta yaşamak anlamına gelir.
Karakterlerin yaşadıkları zorluklar, korkular ve umutlar sayesinde okuyucu, tarihin içinde duygusal bir yolculuğa çıkar.
Bu sayede tarih, daha kalıcı ve öğretici olur.

Soru 2 - “Ciğeri yanmak” deyimi sizde hangi çağrışımları uyandırıyor?

Cevap: “Ciğeri yanmak” ifadesi, insanın içini saran derin bir acı ve yıkıcı bir üzüntüyü anlatır.
Sevilen birini kaybetmek, büyük bir felaket yaşamak gibi durumlarda kullanılan, içten gelen güçlü bir kederi ifade eder.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 192 — Metni Anlama ve Çözümleme

Soru 1 - “Birçok gazalarda birbirine kılıç sallayarak boy ölçüşen iki muhâsım, gün geliyor, ganî gönülle el tutuşup kokuşuyor.” cümlesindeki altı çizili kelimelerin anlamını bağlamdan yola çıkarak tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu yanda verilen TDK Türkçe Sözlük karekodundan kontrol ediniz.

Cevap: Muhasım: Düşman, karşı tarafta olan kişi.
Ganî gönüllü: Geniş yürekli, affedici, cömert.

Bu cümlede, düşmanların bile zamanla barışabileceği anlatılmaktadır.

Soru 2 - Metindeki şahısların özellikleri nelerdir? Açıklayınız.

• Turhan: Düşünen, sorgulayan, vatanını seven, kültürüne bağlı.
• Canzi: Duygusal, inançlı, iç dünyasında gelgitler yaşayan.

Her iki karakter de aydın ve sorgulayıcı tiplerdir.

Soru 3 - Parçadaki zaman ve mekân unsurlarının metnin oluşumuna katkısını belirleyiniz.

Cevap: Metinde geçmiş ve bugün iç içe verilmiştir.
İstanbul, Keşan ve Ciğerdelen Kalesi gibi mekânlar:

• metne tarihî hava
• olaylara gerçeklik
• karakterlere derinlik

kazandırmaktadır.

Soru 4 - Millî, manevi değerlerle dönemin sosyal ve tarihî ögelerini tespit edip örnek ifadeler üzerinden açıklayınız.

Cevap: Metinde;

• vatan sevgisi
• kahramanlık
• fedakârlık
• millet bilinci

ön plandadır.

Türklerin tarih boyunca verdiği mücadeleler anlatılarak toplum yapısı ve tarih bilinci vurgulanmıştır.

Soru 5 - Safiye Erol’un kitabınızda yer alan biyografisinden yararlanarak metinle yazar arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.

Cevap: Safiye Erol eserlerinde:

• Doğu–Batı çatışması
• insanın iç dünyası
• kültürel kimlik arayışı

gibi konuları işler.

“Ciğerdelen”de bu temalar açıkça görüldüğü için metin ile yazarın düşünce dünyası arasında güçlü bir bağ vardır.

Sıra Sizde Cevapları

Soru - “Roman ruhu sürekliliğin ruhudur: Her eser kendinden önceki eserlere bir cevaptır…” sözünden hareketle, Ciğerdelen romanının kendinden önce oluşturulmuş hangi edebî türlerden ilhamla yazılmış olabileceğini açıklayınız.

Cevap: Ciğerdelen;

• destanlardan
• halk hikâyelerinden
• tarihî romandan

esinlenmiştir. Çünkü kahramanlık, aşk ve tarih bir arada işlenmiştir.

Karşı Pencereden 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sayfa 193

“Amma tetikte durmak başka, komşuluk hakkı o da başka. Sarı Sipâhîler daha dün çarpıştıkları Macar’ı bugün misafir ederek baş üstüne taşırlar, onlara Türk marifeti güreşler, cirit oyunları gösterirler, kuzu, helva ziyafetleri verirler, türlü yağlıklar, işlemeli çevreler armağan edip dönüşte davullar, nakkâreler çaldırarak at üstünde sınıra kadar geçirirlerdi.”

Ciğerdelen romanından alınan bu ifadelerden yola çıkarak Türklerin komşuluğa bakışını yorumlayınız.

Cevap - Bu metinde Türklerin komşuluk anlayışının sadece günlük ilişkilerle sınırlı olmadığını, aksine ahlaki ve kültürel bir değer olarak görüldüğü anlatılmaktadır.

Türkler:

• düşmanlarıyla bile savaş bittikten sonra kin gütmez,
• gelen misafiri Allah misafiri sayar,
• onu en iyi şekilde ağırlar,
• uğurlarken bile onurlandırır ve saygı gösterir.

Buradan şu sonuca ulaşılır:

Komşuluk, Türk kültüründe barışı, merhameti, hoşgörüyü ve insanlık onurunu koruyan kutsal bir sorumluluktur.

Türkler için:

• düşmanlık geçicidir,
• komşuluk ve insanlık kalıcıdır.