11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 194-199 Cevapları Meb Yayınları

11. Sınıf Edebiyat – Sayfa 194 Yıllık Atı – Hazırlık Soruları

Soru 1

“Yiğit yiğidin yoldaşı,
At yiğidin öz kardaşı.”

Bu dizelere göre atın Türk kültüründeki yeri nedir?

Cevap - Türk kültüründe at, yalnızca bir binek değil, insanın:

• yoldaşı
• kardeşi
• güç kaynağı
• özgürlüğünün sembolü

olarak görülür.

At; savaşta, yolculukta, göçte ve günlük yaşamda insana destek olan sadık bir dost kabul edilir.

Soru 2 - “Sefalet asaleti bozar.” sözünün anlamı nedir?

Cevap - Bu söz, insanın yoksulluk ve çaresizlik içinde kalınca:

• gururunu kaybedebileceğini
• yanlış kararlar verebileceğini
• değerlerinden uzaklaşabileceğini

ifade eder.

Yani geçim sıkıntısı, insanın iç dünyasını ve davranışlarını olumsuz etkileyebilir.

11. Sınıf Edebiyat – Yıkı Atı Sayfa 198 – Cevapları

1. Eserin roman türlerinden hangisine ait olduğunu gerekçeleriyle açıklayınız.

Cevap: Eser, toplumcu gerçekçi roman örneğidir. Çünkü:

• Köylünün hayat şartları gerçekçi biçimde anlatılmıştır.
• Yoksulluk, doğayla mücadele, kader gibi konular işlenmiştir.
• Karakterler günlük hayattan seçilmiş sıradan insanlardır.

Yazar, hayatı olduğu gibi göstermeyi amaçlamıştır.

2. Metinden öyküleyici ve açıklayıcı anlatıma örnek veriniz.

Öyküleyici anlatım: ➡️ “İbrahim ovadan yukarı doğru yürüdü, atı ardı sıra geliyordu.”

Açıklayıcı anlatım: ➡️ “Kış yaklaştıkça köylünün işi zorlaşır, hayvanların bakımı daha da güçleşirdi.”

Birincisi olayı anlatır, ikincisi bilgi verir ve durumu açıklar.

3. ‘Sekiz yaşına basınca günlerin türküsü değişti.’ sözünden ne anlıyorsunuz?

Cevap: Bu sözle Dorukısrak’ın:

• oyun çağını bitirdiği,
• artık yetişkin sorumlulukları taşıdığı

anlatılmaktadır.

Yani çocukluk bitmiş, çalışma dönemi başlamıştır.

4. Aynı sözün sembolik (yan) anlamı nedir?

Cevap: Bu ifade;

• zamanın geçişi,
• hayatın zorluklarının artması,
• güç kaybı ve yıpranma

gibi anlamları da taşır.

Yani insanın ve hayvanın kaderi zamanla değişir.

5. Yazarın kişisel ve edebî yönü hakkında neler söylenebilir?

• Abbas Sayar sade ve doğal bir dil kullanır.
• Anadolu insanını yakından tanıdığı gibi anlatır.
• İnsanı doğa, emek ve hayvan sevgisiyle birlikte ele alır.
• Gerçekçi, samimi ve duygusal bir anlatımı vardır.

Bu nedenle metin okuyucuya sıcak ve içten gelir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sayfa 199

Ders Dışı Etkinlik: Romanların Karşılaştırılması

Soru - Sınıf iki gruba ayrılır. Gruplar, kahramanları hayvan olan romanlardan birini seçip okur. Romanları kontrol listesine göre inceleyip sunum hazırlar.

➡ Seçilen romanları karşılaştırınız.

Cevap (Kısa) : Her iki romanda da insan–doğa çatışması, özgürlük ve yaşam mücadelesi anlatılır.

Seçilen Romanlar

• Dişi Kurdun Rüyaları – Cengiz Aytmatov
• Vahşetin Çağrısı – Jack London

Konu – Tema

• insan–doğa ilişkisi
• özgürlük
• hayatta kalma mücadelesi
• insanın doğaya verdiği zarar

Başkahraman Hayvanlar

Dişi Kurdun Rüyaları:

• özgür
• içgüdüleriyle yaşayan
• insan zulmünden zarar gören

Vahşetin Çağrısı (Buck):

• güçlenir
• lider olur
• vahşi doğaya uyum sağlar

İnsanların Özellikleri

• çoğu çıkarcı ve hükmetme isteği taşıyan
• bazıları merhametli ve doğaya saygılı

Zaman ve Mekân

• Dişi Kurdun Rüyaları: Sovyet dönemi — bozkırlar
• Vahşetin Çağrısı: Alaska — buzlu vahşi doğa

Sonuç

• Aytmatov: Doğayı insanın aynası gibi gösterir.
• London: Doğayı bir sınav ve güç mücadelesi alanı olarak anlatır.