11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 205-215 Cevapları Meb Yayınları

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 205 — Hazırlık Cevapları

1) Şiire göre ana vatan ve göç sizde neleri çağrıştırıyor?

Cevap : Ana vatan, insanın kök saldığı, kendini güvende hissettiği, hatıralarını sakladığı yerdir.
Göç ise alıştığı dünyadan kopmak, belirsizliğe doğru yola çıkmak ve yeni bir hayata tutunma çabasıdır. Göç eden insan hem geçmişini yanında taşır hem de gittiği yerde yeniden var olmaya çalışır.

2) Hatıraların sanat eserlerine katkısı nedir?

Cevap : Hatıralar, sanat eserlerine ruh ve derinlik kazandırır. Sanatçı, yaşadığı olayları ve duyguları eserine yansıttığında ortaya daha samimi, inandırıcı ve etkileyici bir anlatım çıkar. Bu sayede okuyucu, eserde kendinden bir parça bulur ve eserle güçlü bağ kurar.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 210 — Metni Anlama ve Çözümleme

Soru 1 - Okuduğunuz parçadaki millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri tespit ediniz.

Millî ve manevi değerler:

• Vatan sevgisi
• Dinî duyarlılık
• Aile bağı ve dayanışma
• Sabır ve fedakârlık

Sosyal ve tarihî ögeler:

• Endülüs’ün yıkılması
• Zorunlu göçler
• Osmanlı ve Memluk Devleti dönemi olayları
• Dönemin şehir yaşamı ve sınıf farklılıkları

Evrensel değerler:

• Adalet
• Özgürlük
• İnsan onuru
• Sevgi ve merhamet
• Barış içinde yaşama isteği

Bu değer ve ögeler, metne hem tarihsel gerçeklik hem de insani derinlik kazandırır.

Soru 2 - Zaman ve mekân özelliklerinin metne katkısını belirleyiniz.

Cevap: Metnin zamanı 15. ve 16. yüzyıllardır. Mekân ise Granada, Fas, Kahire ve Roma gibi önemli şehirlerdir.

Bu unsurlar:

• kahramanın farklı kültürlerle karşılaşmasını,
• medeniyetler arası geçişi,
• dönemin siyasi ve sosyal şartlarını

okuyucuya daha canlı ve gerçekçi biçimde hissettirir.

Soru 3 - Metinde kullanılan anlatım biçim ve tekniklerini örnek ifadeler üzerinden açıklayınız.

Anlatım biçimleri:

• Öyküleyici anlatım: Olayların belli bir zaman akışı içinde verilmesi.
• Betimleyici anlatım: Mekânların, insanların ve durumların ayrıntılı tasviri.

Örnek cümle : “Sokaklar her türlü dilenci ile doluydu.”

Anlatım teknikleri:

• Geriye dönüş: Kahramanın geçmişte yaşadıklarını hatırlayıp anlatması.
• İç çözümleme: Kişilerin duygu ve düşüncelerinin verilmesi.

Bu teknikler, okurun metnin içine girmesini ve karakterleri tanımasını sağlar.

Soru 4 - Sanatçının biyografisinde verilen bilgilerden yararlanarak yazar ile metin arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.

Cevap: Amin Maalouf’un eserlerinde:

• tarihsel olaylar,
• göç,
• kimlik arayışı,
• kültürel karşılaşmalar

önemli yer tutar.

Afrikalı Leo’da da kahramanın:

• farklı toplumlarda yaşaması,
• sürgün edilmesi,
• kendini yeni dünyalara uyarlama çabası

aynı anlayışı yansıtır. Bu nedenle yazar ile eser arasında doğrudan bir düşünce bağı vardır.

Soru 5 - Metinden alınan şu cümleleri temel insani tutum ve erdemler bakımından yorumlayınız:

“Dahası, tüccarların yaptığı hileleri açık etmemek karşılığında altın dinar alıyordu. Babamın bunu varsıllığını artırmak amacıyla yaptığına inanmıyorum. Bence tek kaygısı açlık olgusunu yapabildiğince ailesinden uzakta tutmaktı.”

Cevap: Bu cümleler, babanın:

• ailesini korumak için çabaladığını,
• geçim derdine rağmen ahlaki sınırları koruduğunu,
• fedakâr ve sorumluluk sahibi olduğunu

gösterir.

Onun için en büyük değer para değil, ailesinin güvenliği ve huzurudur. Bu tutum; merhamet, dürüstlük ve aileye bağlılık gibi erdemleri yansıtır.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 211 — Kalemin İzinden — Karşı Pencereden Cevapları

Soru: Bu parçanın anlatımında “kahraman anlatıcı” bakış açısı kullanılmıştır. Paragrafı farklı bir bakış açısıyla yeniden yazınız.

Cevap (gözlemci/üçüncü kişi anlatıcı ile): Hasan ve ailesi, önce sığınacak bir yer bulmanın derdine düşmüştü. Fas’a sürekli gelen Endülüslü göçmenler, yaşayabilecek bütün evleri doldurmuştu. Bu yüzden barınacak bir ev bulmak giderek zorlaşıyordu. Üç yıl önce Boabdil’in yedi yüz kişiyle birlikte geldiği söyleniyordu. Şimdi onların ayrı mahalleleri vardı ve Elhamra’daki hayatlarını, yalnızca gururlarını kaybetmeden, burada sürdürmeye çalışıyorlardı. Yeni gelen aileler çoğunlukla akrabalarının yanında kalırken, Hasan’ın ailesine Hâlî’lerin evinde bir gece bile yer verilmemişti. Bu durum, babanın iç dünyasında derin bir kırgınlık ve onur yarası bırakmıştı.

Karşı Pencereden Cevapları

Soru: Bir roman yazarı olsaydınız 21. yüzyılda yaşanan savaşların ortaya çıkardığı neticelerden hangilerini konu edinirdiniz? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle birlikte arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap : Romanımda savaşların yalnızca cephede yaşanmadığını, insanların gündelik hayatlarında bıraktığı yaraları anlatırdım. Özellikle:

• evlerinden koparılan insanların mülteci hâline gelmesini,
• çocukların kaygı, korku ve yalnızlıkla büyümesini,
• şehirlerin harabeye dönmesini,
• insanların birbirine olan güveninin sarsılmasını

işlerdim. Bunun yanında, savaş ortamında bile filizlenen merhamet, yardımlaşma ve barış umudu romanın merkezinde olurdu. Çünkü insanlığı ayakta tutan şey, yıkım değil; yıkımdan sonra ayağa kalkma gücüdür.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 212-213 Cevapları

Dil Bilgisi Cevapları

Soru: Aşağıdaki cümlelerde bulunan anlatım bozukluklarını tespit ediniz.
Cümlelerin doğru şeklini yazınız.

1️⃣ Yeni kaydolan öğrenciler bu kadar çekimser davranması normaldir.

Doğru: Yeni kaydolan öğrencilerin bu kadar çekingen davranması normaldir.

2️⃣ Okulu bitirince öğretmen olarak doğduğu kasabada çalışmaya başladı.

Doğru: Okulu bitirince doğduğu kasabada öğretmen olarak çalışmaya başladı.
(Sizde “doktor” yazılmıştı — anlam kayması oluşuyordu.)

3️⃣ Bahçe sahibi gelince yavaş yavaş kaçıverdik.

Doğru: Bahçe sahibi gelince hemen kaçıverdik.

4️⃣Ailesi istedi diye başka bir şehre taşınan komşularına yardım ediyordu.

Doğru: Ailesi istedi diye başka bir şehre taşınan komşularına yardım ediyordu.
(→ Bu cümlede bozukluk yok, olduğu gibi kalabilir.)

5️⃣ Kardeşini bulmak için bir aşağı bir yukarı çıkıyor.

Doğru: Kardeşini bulmak için bir aşağı inip bir yukarı çıkıyor.

Sıra Sizde Cevapları

Soru - Metindeki kesme, tırnak ve üç noktanın kullanım amaçlarını yazınız.

Kesme (’):
Özel isimlere gelen ekleri ayırmak için
(Kısrak’ın, Doru’nun)

Tırnak (“ ”):
Doğrudan aktarılan sözleri göstermek için

Üç nokta (…):
Sözün devam ettiğini ya da duygusal etkiyi vurgulamak için

Kalemin İzinden Cevapları

Soru 1 - Metindeki yazım yanlışlarını düzeltiniz.

Yanlış → Doğru

• Her hangi → Herhangi
• eldeedemezdim → elde edemezdim
• bursaya → Bursa’ya
• konyaya → Konya’ya
• cevab → cevap

Soru 2 Uygun noktalama işaretlerini yazınız.

Doğru yazımı:

Sokakta gün boyu bağrışmalar, çağrışmalar (!)
Yorulmak nedir bilmeyen bir yığın çocuk (…)
Ne gürültülü bir yermiş burası (!)

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 214 — Hazırlık Cevapları

Değerlendirme Yazısı – Kuyucaklı Yusuf

Kısa Cevap: Roman, Yusuf’un adaletsiz bir dünyada ayakta kalma mücadelesini anlatır.
Toplumsal haksızlık, güçlünün yanında yer alan düzen ve yalnızlık temel temalardır.

Dinlediğim eser, Sabahattin Ali’nin Kuyucaklı Yusuf romanıdır.
Roman, ailesi öldürülen Yusuf’un kasabada büyürken gördüğü adaletsizlik, çıkar ilişkileri ve güç sömürüsü ile yüzleşmesini konu alır.

Ana düşünce: Temiz ve dürüst insanların yozlaşmış toplumda zorlanmasıdır.

Olaylar kronolojik ilerler. Başlıca karakterler:

• Yusuf
• Muazzez
• Kaymakam Salahattin Bey

Mekânlar Anadolu kasabalarını yansıtır; dil sade ve gerçekçidir. Roman, bireyin toplumla çatışmasını ve içsel yalnızlığını güçlü biçimde ortaya koyar.

Yaşlı Adam ve Deniz — Roman / Film Karşılaştırması

Kısa Cevap : Romanda iç dünya güçlü, filmde görsellik öne çıkar.

Romanda:

• Santiago’nun düşünceleri, umudu ve korkusu ayrıntılıdır.
• İç çözümleme, semboller ve iç konuşmalar yoğundur.

Filmde:

• Deniz sahneleri, mücadele ve atmosfer görsel olarak daha etkileyici verilir.
• Müzik ve görüntü anlatımı güçlendirir.

Her iki eserde de ana mesaj aynıdır:

Azim, sabır ve insanın doğaya karşı onurlu mücadelesi.

Ayaşlı ile Kiracıları — Dinleme Yorum

Kısa Cevap: Roman, sıradan insanların hayatını sade, doğal ve samimi biçimde anlatır.

Memduh Şevket Esendal, apartmandaki kiracıların yaşamını büyük olaylara kaçmadan, gözleme dayalı bir anlatımla verir. Karakterler halktan insanlardır; konuşmaları ve davranışları doğaldır.

Eserde:

• Günlük hayat
• ekonomik sıkıntılar
• insan ilişkileri ve küçük mutluluklar

gerçekçi biçimde işlenir.

Romanın en güçlü yanı:

Abartısız anlatım, sıcak atmosfer ve güçlü gözlem gücüdür.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 215 — Hazırlık Cevapları

Sıra Sizde

Soru: Aşağıda verilen bulmacayı çözünüz.

Yukarıdan Aşağıya

1. Millî ve dinî duyarlılıklarla yazılan Ruh Adam, Deli Kurt gibi romanların yazarı. (Hüseyin Nihal Atsız)
2. Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının ilk dönem romanlarında görülen edebî akım. (Realizm)
3. Bireyin iç dünyasını esas alan romanlarda sıkça yer verilen kuram. (Psikanaliz)
5. Romanlarında ağırlıklı olarak köyü ve köylüyü ele alan ve Yılkı Atı eseriyle ünlenen Türk romancı. (Abbas Sayar)
7. Yaprak Dökümü ve Yeşil Gece romanlarının yazarı. (Reşat Nuri)
10. Oğuz Atay’ın romanlarında etkisi görülen edebî anlayış. (Modernizm)
12. “Babası oğlundan akşam ondan önce eve gelmesini istemiş.” cümlesindeki anlam belirsizliğini gidermek için kullanılması gereken noktalama işareti. (Kesme)
13. “Sakın bir daha bunu yapma” cümlesinin sonuna getirilmesi gereken noktalama işareti. (Ünlem)

Soldan Sağa

4. Huzur ve Sahnenin Dışındakiler romanlarının yazarı. (Ahmet Hamdi)
6. “Eminim ki şartlar gerektirmeseydi belki de bu yapılanlara razı gelmezdi.” cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni. (Çelişki)
8. Toplumcu gerçekçi roman anlayışının önemli örneklerinden Kuyucaklı Yusuf romanının yazarı. (Sabahattin Ali)
9. Tolstoy’un romanlarından biri. 11. “Bu konudaki önerileri ve teklifleri dikkate alacağım.” cümlesindeki anlatım bozukluğu. (Diriliş)
14. “Kendine özgün düşünceleri vardı sanatçının.” cümlesinde yanlış anlamda kullanılan özgün kelimesinin yerine getirilmesi gereken sözcük. (Özgü)
15. İbrahim Efendi Konağı adlı romanı ve mistik üslubuyla tanınan Türk yazar. (Sâmiha Ayverdi)