11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 272-277 Cevapları Meb Yayınları

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 272

8. Ünite Ölçme ve Değerlendirme

Soru: Aşağıda cümlelerde boş bırakılan yerlere kutucuklarda verilen kelimelerden cümlenin akışına göre uygun olanı yazınız.

Kısa Cevap: Boşluklara eleştiri türüyle ilgili uygun kavramlar getirilmelidir.

1. Eleştirilerde tartışma, örnekleme ve tanık gösterme yararlanır.
2. Eleştirilerde dilin göndergesel işlevinden yararlanılır.
3. Eleştirmenin tutumuna göre eleştiriler, nesnel ve öznel olmak üzere ikiye ayrılır.
4. Bir eserin toplumsal koşullara bağlı olarak incelenmesini savunan eleştiri türüne topluma dönük eleştiri denir.
5. Tanzimat Dönemi’nde Namık Kemal tarafından yazılan Tahrib-i Harabat Türk edebiyatındaki önemli eleştirilerden biridir.

Soru: Kutucuklardan hangileri Tanzimat Dönemi’yle ilgilidir?

Kısa Cevap: 13 ve 17 numaralı kutucuklar Tanzimat Dönemi ile ilgilidir.

Detaylı Cevap: Tanzimat Dönemi eleştirisi denince Beşir Fuat ve Ahmet Mithat gibi isimler akla gelir. Bu nedenle cevap 13-17 şeklindedir.

Soru: Kutucuklardan hangileri Servetifünun Dönemi’yle ilgilidir?

Kısa Cevap: 2, 6 ve 19 numaralı kutucuklar Servetifünun Dönemi ile ilgilidir.

Detaylı Cevap: Servetifünun Dönemi’nde eleştiri türü daha bağımsız ve gelişmiş bir nitelik kazanmıştır. Bu dönemle ilgili kutucuklar Hüseyin Cahit Yalçın, Ahmet Şuayb ve Dekadanlardır. Bu nedenle cevap 2-6-19 olur.

Soru: Kutucuklardan hangileri Millî Edebiyat Dönemi’yle ilgilidir?

Kısa Cevap: 12 ve 16 numaralı kutucuklar Millî Edebiyat Dönemi ile ilgilidir.

Detaylı Cevap: Millî Edebiyat Dönemi’nde eleştiri alanında öne çıkan isimler arasında Ömer Seyfettin ve Ali Canip Yöntem vardır. Bu yüzden cevap 12-16 şeklindedir.

Soru: Kutucuklardan hangileri Cumhuriyet Dönemi’yle ilgilidir?

Kısa Cevap: 3, 7, 14 ve 15 numaralı kutucuklar Cumhuriyet Dönemi ile ilgilidir.

Detaylı Cevap: Cumhuriyet Dönemi eleştirisi; Orhan Burian, Nurullah Ataç, Berna Moran ve Hüseyin Cöntürk gibi isimlerle gelişmiştir. Bu nedenle ilgili kutucuklar 3-7-14-15 olarak yazılır.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 273

Eşleştirme

Soru: Romen rakamlarıyla verilen eleştiri türündeki eserleri, harflerle verilen yazarlarla eşleştiriniz.

Kısa Cevap: Eserler yazarlarıyla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

I. Kavgalarım - F. Hüseyin Cahit Yalçın

II. Eleştiri Günlüğü - B. Fethi Naci

III. Karalama Defteri - D. Nurullah Ataç

IV. Takib - Ç. Namık Kemal

V. Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış - A. Berna Moran

VI. Zemzeme - E. Recaizade Mahmut Ekrem

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru: Aşağıdakilerden hangisi eleştiri türünün özelliklerinden biri değildir?

Kısa Cevap: B

Detaylı Cevap: Eleştiri türünde anlatım genellikle açık, sade, nesnel ve kanıtlara dayalıdır. Öyküleyici anlatım eleştirinin temel özelliklerinden biri değildir. Bu nedenle doğru cevap B) Öyküleyici anlatıma yer verilir seçeneğidir.

Soru: Parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: Sanat veya düşünce eserlerinin güçlü ve zayıf yönlerini değerlendiren yazı türüne tenkit, bu yazıları yazan kişiye ise münekkit denir. Bu nedenle doğru cevap C) Tenkit-münekkit seçeneğidir.

Soru: Necip Fazıl Kısakürek’in Sonsuzluk Kervanı ile ilgili verilen parça hangi eleştiri türünün örneğidir?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: Parçada yazar, Necip Fazıl’ın anlatımını kişisel görüşleriyle değerlendirir. “Gereksizce uzatıyor” gibi ifadeler öznel bir yargı taşır. Bu nedenle doğru cevap C) Öznel seçeneğidir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 274

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru: Numaralanmış cümlelerin hangisinde verilen bilgi yanlıştır?

Kısa Cevap: E

Detaylı Cevap: Nesnel eleştiride eleştirmen kendi kişisel etkilenimini merkeze almaz. Verilen V. cümlede “eleştirmen, kendini okur yerine koyar ve eserin kendi üzerinde bıraktığı etkiden yola çıkar” denmiştir. Bu özellik nesnel değil, daha çok öznel eleştiri anlayışına uygundur. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru: Numaralandırılmış soruları soran bir eleştirmen hangi eleştiri yönteminden yararlanmıştır?

Kısa Cevap: D

Detaylı Cevap: Sorularda şairin ya da yazarın hayatı, sanatının dönemleri, çevresi, ailesi ve yaşanmışlıkları üzerinde durulmaktadır. Bu özellikler sanatçıya yönelik eleştiri yöntemine aittir. Bu nedenle doğru cevap D) Sanatçıya yönelik seçeneğidir.

Soru: Nurullah Ataç ile ilgili paragrafta hangi anlatım biçiminden yararlanılmıştır?

Kısa Cevap: A

Detaylı Cevap: Paragrafta Nurullah Ataç’ın eleştirmenliği, yazı anlayışı ve edebiyat üzerindeki etkisi hakkında bilgi verilmiştir. Amaç okuyucuyu bilgilendirmektir. Bu nedenle anlatım biçimi açıklamadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru: Verilen yazarlardan birine ait olmayan eleştiri eseri hangisidir?

Kısa Cevap: D

Detaylı Cevap: Parçada Servetifünun Dönemi eleştirmenlerinden söz edilmektedir. Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış ise Berna Moran’a ait olup Cumhuriyet Dönemi eleştirisi içinde değerlendirilir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 275

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru: Aşağıdakilerden hangisinde anlatım bozukluğu yoktur?

Kısa Cevap: E

Detaylı Cevap: “Hayatının büyük bir kısmını bilime adamıştı.” cümlesinde anlatım bozukluğu yoktur. Diğer seçeneklerde gereksiz sözcük, deyim yanlışlığı veya anlatım kusuru bulunmaktadır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru: Hangi cümlede sıralama ve mantık hatasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Kısa Cevap: D

Detaylı Cevap: “Tatilden döndüğümüzde evdeki tüm eşyaları çalınmış olarak bulduk.” cümlesinde mantık hatası vardır. Kişiler eşyaları değil, evin soyulmuş olduğunu veya eşyaların çalındığını görür. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru: Hangi cümlede aynı anlama gelen sözlerin bir arada kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Kısa Cevap: B

Detaylı Cevap: “Nesli tükenmekte olan” ile “soylarının sonu gelen” ifadeleri aynı anlama gelir. Bu iki ifadenin birlikte kullanılması gereksiz tekrar oluşturur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru: Hangi cümlede kişi uyumsuzluğundan kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Kısa Cevap: B

Detaylı Cevap: Cümlede özne “bir ben bir de o yaşlı adam” şeklindedir. Birinci tekil kişi ile üçüncü tekil kişi birlikte kullanıldığında yüklem birinci çoğul kişi olmalıdır. Doğru kullanım “kalmıştık” olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 276

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru: Bu cümlede altı çizili kelimelerin hangisi gereksiz kullanılmıştır?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: Cümlede “başını havaya kaldırdı” ifadesinde havaya sözcüğü gereksizdir. Çünkü “başını kaldırmak” zaten yukarı doğru bir hareketi ifade eder. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru: Parçadaki yay ayraçlara sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: Parçada cümlelerin anlam akışına göre ilk boşluğa nokta, ikinciye üç nokta, üçüncüye virgül, dördüncüye üç nokta ve beşinciye noktalı virgül getirilmelidir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

Kısa Cevap: E

Detaylı Cevap: “Çamfıstığı” kelimesi yanlış yazılmıştır. Doğru yazımı çam fıstığı şeklindedir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru: Parçadaki yay ayraçlara sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: “Gurbet ili mi?” soru cümlesi olduğu için soru işareti alır. Devamındaki cümle de soru anlamı taşıdığı için yine soru işareti gerekir. Sonraki cümlede açıklama yapılacağından iki nokta, ara sözden sonra virgül ve son cümlede nokta kullanılır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru: Parçadaki altı çizili kelimelerden hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Kısa Cevap: B

Detaylı Cevap: “İzlemekdeydi” kelimesi yanlış yazılmıştır. Doğru yazımı izlemekteydi olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 277

Metne Göre Cevaplama

Soru: “Uzam” kelimesinin anlamını cümlenin bağlamına göre bulunuz.

Kısa Cevap: Uzam, metinde anıların geçtiği yer, alan veya mekân anlamında kullanılmıştır.

Detaylı Cevap: Cümlede “anılar uzamı” ifadesi, anıların zihinde canlandığı yer ve çevreyi anlatır. Burada uzam, yalnızca fiziksel mekân değil; anıların oluştuğu ve hatırlandığı zihinsel alan anlamında da kullanılmaktadır.

Soru: Metin ile metnin konusu, amacı ve hedef kitlesi arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Kısa Cevap: Metnin konusu, bir şiirdeki anı, koku ve mekân ilişkisini çözümlemektir; amacı okura bu ilişkiyi açıklamaktır.

Detaylı Cevap: Metin, Ahmet Muhip Dıranas’ın şiirinden hareketle koku duyusunun anıları nasıl canlandırdığını ele alır. Konu, şiirdeki kömür kokusu, anımsama ve geçmiş zaman ilişkisidir. Metnin amacı, okuyucunun şiiri daha derin anlamasını sağlamaktır.

Hedef kitle, edebiyatla, şiir çözümlemesiyle ve eleştiri yazılarıyla ilgilenen okurlardır. Bu nedenle metin, açıklayıcı ve çözümleyici bir dille yazılmıştır. Konu, amaç ve hedef kitle arasında uyum vardır.

Soru: Metnin üslup özellikleri nelerdir?

Kısa Cevap: Metnin üslubu açıklayıcı, çözümleyici, yorumlayıcı ve edebî terimlere dayalıdır.

Detaylı Cevap: Yazar, şiirdeki “keskin bir kömür kokusu” ifadesinden hareketle anıların nasıl canlandığını açıklar. Metinde anı, koku, geçmiş zaman, uzam ve bilinç yüzeyi gibi kavramlar kullanılmıştır. Bu kavramlar metne düşünsel ve çözümleyici bir özellik kazandırır.

Üslup sade olmakla birlikte akademik bir dikkat taşır. Yazar, şiirdeki ayrıntıları yorumlar ve okuyucunun metni daha derin görmesini sağlar. Bu nedenle metnin dili bilgilendirici, yorumlayıcı ve eleştirel niteliktedir.

Soru: Metindeki bilgi, tespit ve yorumları; geçerlilik, kanıt, tutarlılık ve doğruluk açısından değerlendiriniz.

Kısa Cevap: Metindeki yorumlar geçerli, tutarlı ve metne dayalıdır.

Detaylı Cevap: Metinde yapılan değerlendirmeler, şiirde geçen “keskin bir kömür kokusu” ifadesine dayanır. Yazar, kokunun anıları canlandırma gücünü açıklayarak şiirin anlam dünyasını yorumlar. Bu yorumlar metindeki ifadelerle desteklendiği için kanıtlıdır.

Ayrıca metinde düşünceler arasında tutarlılık vardır. Koku, geçmiş zaman, anı ve mekân ilişkisi düzenli biçimde açıklanmıştır. Bu nedenle metindeki bilgi, tespit ve yorumlar şiirin içeriğiyle uyumlu, mantıklı ve doğruluk değeri taşıyan değerlendirmeler olarak kabul edilebilir.