11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 298-301 Cevapları Meb Yayınları

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 298

9. Ünite Ölçme ve Değerlendirme

Soru: Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere, verilen kelime veya kelime gruplarından uygun olanı yazınız.

Kısa Cevap: Cümlelerdeki boşluklara sırasıyla tarafsız, Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar, röportaj, yayımlama, sohbet yazılır.

1. Mülakatta sorular tarafsız olmalıdır.
2. Mülakat türünün Türk edebiyatındaki ilk örneklerinden olan Mustafa Baydar’ın Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar adlı eseri Cumhuriyet öncesi dönemde yayımlanmıştır.
3. Bir olay ya da durumla ilgili olarak kaleme alınan röportaj türü bire bir gözlem ve yaşanmışlıklara dayanır.
4. Mülakatlar hazırlık, görüşme ve yayımlama bölümünden oluşur.
5. Mülakatlarda sohbet yöntemi kullanılır.

Soru: Kutucuklardan hangileri mülakat türüyle ilgilidir?

Kısa Cevap: 2-6-7-8-9-10-11-13-14-15-17-18-19

Detaylı Cevap: Mülakat türü; soru-cevap, görüşme, yayımlama, uzman kişiler, fotoğraf, gazete ve dergi, edebî mülakatlar ve tanınmış kişilerle yapılan konuşmalar gibi kavramlarla ilgilidir. Bu nedenle ilgili kutucuklar 2-6-7-8-9-10-11-13-14-15-17-18-19 numaralarıdır.

Soru: Kutucuklardan hangileri röportaj türüyle ilgilidir?

Kısa Cevap: 1-2-3-4-5-10-12-15-16-20

Detaylı Cevap: Röportaj türü; Yaşar Kemal, Tahir Kutsi Makal, sıradan kişiler, Peribacaları, Büyük Göç, İç Göç, gazete-dergi ve fotoğraf gibi kavramlarla ilgilidir. Röportajda gözlem, belge ve yaşanmışlık önemli olduğu için bu kutucuklar röportaj türüyle ilişkilidir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 299

Eşleştirme

Soru: Romen rakamlarıyla verilen mülakat ve röportaj türündeki eserleri, harflerle verilen yazarlarla eşleştiriniz.

Kısa Cevap: Doğru eşleştirme I-D, II-Ç, III-E, IV-A, V-B şeklindedir.

Detaylı Cevap:

I. Bir Bulut Kaynıyor - D. Yaşar Kemal

II. Diyorlar ki - Ç. Ruşen Eşref Ünaydın

III. Edebiyatçılarımız Konuşuyor - E. Yaşar Nabi Nayır

IV. Konuklar Geçiyor - A. Hıfzı Topuz

V. Ustalarla Konuşmalar - B. Nurullah Berk

Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.

Soru: 9) Boş bırakılan yerlere sırasıyla hangisi getirilmelidir?

Kısa Cevap: D) Betimleyici - Öyküleyici

Detaylı Cevap: Röportaj yazarı gözlem ve izlenimlerini ayrıntılı biçimde aktarmak istediğinde betimleyici anlatım kullanır. Bir olayın gelişimini, yaşanış sırasına göre anlatmak istediğinde ise öyküleyici anlatımdan yararlanır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru: 10) Aşağıdakilerin hangisinde röportaj türü ile ilgili verilen bilgi yanlıştır?

Kısa Cevap: A

Detaylı Cevap: Röportajda yazarın kişisel izlenimleri bulunabilir; ancak bu durum gerçeği abartabileceği anlamına gelmez. Röportaj, gerçek olaylara, gözleme ve tanıklığa dayanır. Bu nedenle “yazar abartmalara yer verebilir” ifadesi yanlıştır.

Soru: 11) Bir röportaj yazarı aşağıdakilerden hangisini yapmamalıdır?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: Röportaj yazarı, görüşülen kişi ya da kişilerden daha çok konuşmamalıdır. Onun görevi, doğru sorular sorarak bilgi almak, gözlem yapmak ve edindiği bilgileri okuyucuya aktarmaktır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru: 12) Parçada sözü edilen yazarın röportaj türündeki eserlerinden biri değildir?

Kısa Cevap: E) Yer Demir Gök Bakır

Detaylı Cevap: Parçada sözü edilen yazar Yaşar Kemaldir. Bir Bulut Kaynıyor, Çukurova Yana Yana, Bu Diyar Baştan Başa ve Peri Bacaları Yaşar Kemal’in röportaj türündeki eserleri arasında yer alır. Yer Demir Gök Bakır ise roman türündedir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 300

Soru: 13) Numaralanmış cümlelerin hangisinde röportaj türü ile ilgili verilen bilgi yanlıştır?

Kısa Cevap: D) IV

Detaylı Cevap: IV. cümlede röportaj yazarının hiçbir bilgiden sonuç çıkaramayacağı söylenmiştir. Bu doğru değildir. Röportaj yazarı, gözlem ve tanıklıklarına dayanarak yorum yapabilir; ancak bunu gerçeklikten kopmadan yapmalıdır. Bu nedenle yanlış bilgi IV. cümlededir.

Soru: 14) Parçaya göre röportaj türüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Kısa Cevap: B

Detaylı Cevap: Parçada yazarın bakırcılar arasında uzun süre yaşadığı ve konuyu yerinde gözlemlediği anlatılır. Bu durum röportajda olay yerine gitmenin, araştırma yapmanın ve tanıklığın önemli olduğunu gösterir. Bu nedenle “röportajı yapan kişinin olay yerine gitmesine gerek yoktur” denemez.

Soru: 15) Hangi cümlede sözcüğün yanlış yerde kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: “Her zamanki gibi ilk bitiş çizgisine ben geldim.” cümlesinde ilk sözcüğü yanlış yerde kullanılmıştır. Doğru cümle “Her zamanki gibi bitiş çizgisine ilk ben geldim.” şeklinde olmalıdır.

Soru: 16) Yay ayraçla belirtilen yerlere hangi noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

Kısa Cevap: E

Detaylı Cevap: Parçada anlam akışına göre ayraçlara sırasıyla üç nokta, nokta, ünlem, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru: 17) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

Kısa Cevap: B

Detaylı Cevap: B seçeneğindeki “Uşak’dan” yazımı yanlıştır. Ünsüz benzeşmesi kuralına göre doğru yazım “Uşak’tan” olmalıdır.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 301

Metne Göre Cevaplama

Soru: 18) Metnin üslup özellikleri nedir?

Kısa Cevap: Metnin üslubu sade, samimi, gözlemci, betimleyici ve yer yer şiirsel özellikler taşır.

Detaylı Cevap: Metinde Bodrum’un gece görünümü, denizi, beyaz evleri ve kasaba yaşamı canlı ayrıntılarla anlatılır. Yazar yalnızca bilgi vermekle kalmaz, kendi izlenimlerini de aktarır. “Ay ışığı altında bir masal şehri gibi” benzetmesi, anlatıma şiirsel bir hava kazandırır. Ayrıca günlük konuşmaya yakın ifadeler metni daha samimi hâle getirir.

Soru: 19) Parçada kullanılan anlatım biçimleri nelerdir?

Kısa Cevap: Parçada betimleyici, öyküleyici ve açıklayıcı anlatım biçimleri kullanılmıştır.

Detaylı Cevap: Bodrum’un ay ışığı altındaki görünümü, denizi ve evleri anlatılırken betimleyici anlatım kullanılmıştır. Yazarın Bodrum’a gelişini, sabah uyandığında yaşadıklarını ve insanlarla konuşmasını aktardığı bölümlerde öyküleyici anlatım görülür. Bodrum’un denizle ilişkisi ve halkın yaşam biçimi açıklanırken ise açıklayıcı anlatımdan yararlanılmıştır.

Soru: 20) Metnin yazıldığı dönemin gerçekliğini yansıtan unsurlara metinden örnekler vererek açıklayınız.

Kısa Cevap: Metin, dönemin Bodrum’unun sade, güvenli, turizmden uzak ve denizle iç içe yapısını yansıtır.

Detaylı Cevap: Metindeki “Bodrum’da otel yok.”, “Bu kasabada hırsızlık olmaz.”, “Bodrum bir deniz kasabasıdır.” ve “Türkiye’de ekmeğini denizden çıkaran iki üç yerden biri” ifadeleri dönemin gerçekliğini gösterir. Bu sözlerden, Bodrum’un o yıllarda bugünkü gibi yoğun turistik bir merkez olmadığı; insanların daha çok denizcilik, dalgıçlık ve balıkçılıkla geçindiği anlaşılır. Kapıların kilitsiz olması da kasabanın güvenli ve küçük yerleşim yapısını yansıtır.

Soru: 21) Yazarın konuya ve okuyucuya yönelik yaklaşımı nasıldır? Açıklayınız.

Kısa Cevap: Yazar, konuya meraklı, gözlemci ve öznel yaklaşır; okuyucuyu olayın içine çekmeye çalışır.

Detaylı Cevap: Yazar, Bodrum’u anlatırken yalnızca dışarıdan bilgi veren biri gibi davranmaz. Gördüklerini, duyduklarını ve hissettiklerini okuyucuyla paylaşır. Benzetmeler, duyusal ayrıntılar ve doğrudan konuşmalarla metne canlılık kazandırır. Okuyucuya karşı sıcak ve doğal bir anlatım kurar. Bu nedenle metinde kişisel izlenim, güçlü gözlem ve okuru etkileme isteği belirgindir.