11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki serbest düşme konusuna ait 1. ve 2. Alıştırma sorularının çözümlerini içermektedir. Cevaplarda yer çekimi kuvveti, serbest düşme ivmesi ve cisimlerin birbirlerine göre hareketleri dikkate alınmıştır.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları MEB Yayınları
Serbest düşme hareketinde hava direnci ihmal edildiğinde cisimler yalnızca yer çekimi kuvvetinin etkisinde hareket eder. Aynı ortamda serbest düşen cisimlerin ivmeleri aynıdır ancak kütleleri farklı olduğunda üzerlerine etki eden yer çekimi kuvvetleri farklı olabilir. Cisimlerin başlangıç hızları da aralarındaki uzaklığın zamanla nasıl değişeceğini etkileyebilir.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları
1. Alıştırma
Soru: a) Hareketin herhangi bir anında kozalağa ve yeme etki eden net kuvvetleri karşılaştırınız. Cevap: Her iki cisim de sadece yer çekimi kuvvetinin etkisinde hareket etmektedir. Kozalağın kütlesi yemin kütlesinden daha büyük olduğundan kozalağa etki eden net kuvvet, yeme etki eden net kuvvetten daha büyüktür.
Kozalak için Fkozalak = 0,050g, yem için Fyem = 0,005g olduğundan kozalağa etki eden kuvvet yeme etki eden kuvvetin 10 katıdır. Buna rağmen her ikisinin serbest düşme ivmesi g'dir.
Soru: b) Kozalak ve yem arasındaki düşey uzaklık zamanla değişir mi? Açıklayınız. Cevap: Kozalak ve yem arasındaki düşey uzaklık sürekli artar. Bunun sebebi, kozalak yemin yanından geçerken belli bir hız büyüklüğüne ulaşmışken yemin o anda durgun hâlden düşmeye başlamasıdır. İki cismin ivmesi aynı olduğundan aralarındaki hız farkı korunur.
Soru: c) Bu olay yer çekimi ivmesinin daha büyük olduğu bir ortamda gerçekleşseydi kozalağın yere çarpma hızı ve süresi değişir miydi? Açıklayınız. Cevap: Evet, değişirdi. Yer çekimi ivmesinin daha büyük olduğu bir ortamda kozalak daha büyük ivmeyle hızlanacağından yere çarpma hızı daha büyük, yere ulaşma süresi ise daha küçük olurdu.
2. Alıştırma
Soru: Fatma, tabanında delik bulunan içi su dolu kâğıttan bardağı belli bir yükseklikten serbest bırakıyor ve arkadaşı Ayşe'den bardaktaki suyun akıp akmadığını gözlemlemesini istiyor. Ayşe'nin Fatma'ya vereceği cevabı sebepleri ile yazınız. Cevap: İdeal serbest düşme koşullarında bardaktan su akmaz. Bardak ve suyun ivmesi yer çekimi ivmesine eşit olduğundan ikisi de aynı zaman aralığında eşit miktarda düşer. Bardak ve su birlikte serbest düştüğü için suyun deliğe doğru akmasını sağlayacak normal hidrostatik basınç farkı oluşmaz.
1.1.2. Serbest Düşme Hareketi ile İlgili Veriler
Serbest düşme yalnızca durgun hâlden bırakılan cisimler için geçerli değildir. Başlangıç hızı bulunan bir cisim de yalnızca yer çekimi etkisinde hareket ediyorsa serbest düşme hareketi yapar. Aşağı veya yukarı yönde ilk hıza sahip cisimlerin hareketinde de yer çekimi ivmesi aşağı yönlüdür.
Sıkça Sorulan Sorular
Kütlesi büyük olan cisme daha büyük yer çekimi kuvveti mi etki eder?
Evet. F = m·g bağıntısına göre aynı ortamda kütlesi büyük olan cisme daha büyük yer çekimi kuvveti etki eder. Ancak serbest düşme ivmesi kütleden bağımsız olarak g'dir.
Kozalak ve yem arasındaki uzaklık neden artar?
Kozalak yemin yanından geçerken zaten belirli bir hıza sahiptir. Yem ise o anda durgun hâlden bırakıldığı için başlangıçta kozalaktan daha yavaştır. İvmeleri aynı olduğundan aralarındaki hız farkı korunur ve uzaklık artar.
Yer çekimi ivmesi artarsa düşme süresi nasıl değişir?
Aynı koşullarda yer çekimi ivmesi arttığında cisim daha hızlı ivmelenir ve yere daha kısa sürede ulaşır.
Serbest düşen delik bardaktan su neden akmaz?
İdeal serbest düşmede bardak ve içindeki su aynı g ivmesiyle birlikte düşer. Bu nedenle suyun delikten akmasını sağlayacak normal hidrostatik basınç farkı oluşmaz.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.