9. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 238-242 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları – Sayfa 238 Soru – Cevap

Soru 1 - Çalıkuşu romanı beş bölümden oluşmaktadır. Romanda meydana gelen olaylar, romanın üslubuna nasıl bir katkı sağlamıştır? Yazınız.

Cevap: Çalıkuşu romanında olayların farklı mekân ve zamanlarda gelişmesi, üslubun zenginleşmesini sağlamıştır. Feride’nin çocukluk döneminde anlatım daha duygusal ve sade iken, Anadolu’ya gidişiyle birlikte dil olgunlaşmış ve toplumsal yön ağır basmıştır. İzmir, Kuşadası ve Tekirdağ bölümlerinde anlatım daha sakin ve içsel bir hâl almıştır. Bu değişimler, Feride’nin kişisel gelişimiyle paralel ilerleyerek romanın üslubunu canlı ve etkileyici kılmıştır.

Soru 2 - Çalıkuşu adlı romanda çatışmaya neden olan kavramlar düzeyindeki değerler tablosunda eksik bölümleri tamamlayınız.

• Aşk → İhanet
• Sadakat → Aldatma, İkiyüzlülük
• Şefkat → Merhametsizlik, Sertlik
• Adalet → Haksızlık
• Çalışkanlık → Tembellik, Miskinlik
• Dürüstlük → Yalancılık, Sahtekârlık
• Sorumluluk → Bencillik, Duyarsızlık

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları – Sayfa 239 Soru – Cevap

Soru b) Bulduğunuz bu çatışmalar, Feride’nin kişilik gelişimini nasıl etkilemiştir?

Cevap: Romanda yer alan çatışmalar, Feride’nin kişilik gelişimini doğrudan etkilemiştir. Aşk–ihanet çatışması Feride’nin insanlara karşı daha temkinli olmasına yol açarken, sadakat–aldatma çatışması ilişkilerde bilinçlenmesini sağlamıştır. Şefkat–sertlik çatışması empati yeteneğini güçlendirmiş, adalet–haksızlık çatışması ise adil ve vicdanlı bir birey olmasına katkı sunmuştur. Bu süreçler Feride’nin olgunlaşmasını ve güçlü bir karakter hâline gelmesini sağlamıştır.

Soru c) Çatışmalar sonucunda ortaya çıkan durumlar, Feride’nin günlüğündeki anlatımı nasıl etkilemiştir?

Cevap: Çatışmalar, Feride’nin günlüğündeki anlatımı daha derin ve sorgulayıcı bir hâle getirmiştir. Başlangıçta neşeli ve samimi olan anlatım, yaşanan olaylarla birlikte daha hüzünlü ve içe dönük bir yapıya dönüşmüştür. Feride, yaşadığı çatışmaları günlüğünde içten bir dille sorgulamış; bu da anlatımın daha olgun, duygusal ve bilge bir tona bürünmesini sağlamıştır.

Soru a) Feride’nin kişisel ve sosyal özelliklerini yazınız.

Kişisel Özellikleri

• Zorluklar karşısında yılmayan ve mücadeleci bir yapıya sahiptir.
• Duygusal, hassas ve iç dünyası zengin bir karakterdir.
• Bağımsızlığına önem verir, kendi kararlarını almayı ister.
• Dürüst, adil ve vicdanlıdır.
• Eğitimli ve zekidir; yaşadığı ortamlara kolay uyum sağlar.

Sosyal Özellikleri

• Yardımsever ve fedakâr bir kişidir.
• Toplumda adalet ve doğruluk için çaba gösterir.
• İnsanlarla güçlü iletişim kurar ve çevresini etkiler.
• Öğretmenlik mesleğiyle topluma katkı sağlar.
• Başkalarının sorunlarına duyarlı, çözüm odaklıdır.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları – Sayfa 240 Soru – Cevap

Soru: Çalıkuşu adlı romanda başkarakter Feride’nin kişisel gelişiminde eksik kalan yanlarını tamamlayan, onu ruhsal anlamda bütünleyen kişiler; Kâmran, Munise, Doktor Hayrullah Bey ve Müjgan’dır. Bu karakterlerin özelliklerini yazınız.

Kâmran

• Feride’nin ilk aşkı olarak onun duygusal gelişiminde belirleyici rol oynar.
• Kararsız ve çelişkili tavırları, Feride’nin hayal kırıklıkları yaşamasına neden olur.
• İhaneti, Feride’nin güven duygusunu sarsarak olgunlaşmasını sağlar.
• Zamanla pişmanlık duyan ve değişen bir karakterdir.
• Feride’nin içsel gücünü keşfetmesine dolaylı olarak katkı sağlar.

Munise

• Feride’ye sevgi ve şefkat sunan masum bir karakterdir.
• Feride’nin yalnızlığını giderir, ona yaşama sevinci kazandırır.
• Anne–çocuk ilişkisini hatırlatan güçlü bir bağ kurarlar.
• Feride’nin merhamet ve sorumluluk duygularını güçlendirir.
• Kısa süren varlığıyla Feride’nin ruh dünyasında derin izler bırakır.

Doktor Hayrullah Bey

• Bilgeliği ve tecrübesiyle Feride’ye yol gösterir.
• Baba şefkatiyle Feride’yi korur ve destekler.
• Ahlaki değerler, vicdan ve insan sevgisi konusunda örnek olur.
• Feride’nin hayata karşı daha sağlam durmasını sağlar.
• Zor zamanlarda Feride’nin sığındığı güvenli bir limandır.

Müjgan

• Feride’nin yakın dostu ve sırdaşıdır.
• Hayata daha gerçekçi bakan, güçlü bir kadın figürüdür.
• Feride’ye moral verir ve onu yeniden hayata bağlar.
• Aşk ve mutluluk konusunda umutlu yaklaşımıyla Feride’yi etkiler.
• Değişime açık yapısıyla Feride’nin gelişimine katkı sağlar.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı – MEB Yayınları Sayfa 241 Ders İçi Çalışma Cevapları Soru – Cevap

Soru: c) Çalıkuşu adlı romanda yer alan karakterlerin özellikleri romanın üslubunu nasıl etkilemiştir? Yazınız.

Cevap (Kısa ve Öz): Karakterlerin kişilik özellikleri romanın samimi, duygusal ve içten bir üslupla yazılmasını sağlamıştır.

Cevap (Ayrıntılı): Çalıkuşu romanında karakterlerin özellikleri anlatımın biçimini doğrudan etkilemiştir. Feride’nin mücadeleci, duyarlı ve idealist kişiliği, romanda içten ve duygusal bir anlatımın oluşmasını sağlamıştır. Kâmran’ın romantik ve kararsız yapısı, anlatıma duygusal derinlik kazandırmıştır. Doktor Hayrullah Bey’in bilge ve sakin tavrı, eserde akılcı ve öğretici bir ton oluştururken; Munise ve Müjgan gibi yan karakterler sıcak diyaloglarla romanın samimi havasını güçlendirmiştir. Bu karakter çeşitliliği, romanın hem bireysel hem toplumsal yönü güçlü bir üslupla aktarılmasını sağlamıştır.

Soru: c) Siz bu bölümlerde nasıl bir üslup kullanırdınız? Söyleyiniz.

Cevap (Kısa ve Öz): Daha sade, akıcı ve anlaşılır bir üslup kullanırdım.

Cevap (Ayrıntılı): Bu bölümlerde sade ve akıcı bir anlatım tercih ederdim. Betimlemeleri kısa tutarak okuyucunun hayal gücüne alan açardım. Psikolojik tahlilleri uzun cümleler yerine kısa ve net ifadelerle aktarırdım. Böylece metnin daha samimi, anlaşılır ve etkileyici olmasını sağlardım.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı – MEB Yayınları Sayfa 242 Ders İçi Çalışma Cevapları Soru – Cevap

Soru 5: Çalıkuşu adlı romandaki Zeyniler köyü betimlemesinin üslup özelliklerini yazınız.

Cevap (Kısa ve Öz): Zeyniler köyü, betimleyici ve duygusal bir üslupla anlatılmıştır.

Cevap (Ayrıntılı): Romanda Zeyniler köyü, Feride’nin ilk izlenimleri üzerinden betimleyici anlatım kullanılarak aktarılmıştır. Köyün harap ve kasvetli durumu, “yangın harabesi”, “simsiyah viraneler”, “yıkılacak gibi” gibi çağrışım gücü yüksek kelimelerle okuyucuya hissettirilmiştir. Köyün görünümü Boğaziçi yalılarıyla karşılaştırılarak karşıtlık oluşturulmuş, bu sayede mekânın yoksulluğu daha etkili hâle getirilmiştir. Yazarın kişisel izlenimlerine dayanan bu betimlemeler, okuyucunun mekânı zihninde canlandırmasını sağlamış ve hüzünlü bir atmosfer oluşturmuştur.

Soru 6: Reşat Nuri Güntekin’in biyografisinden ve Çalıkuşu romanından hareketle romanının yazıldığı dönemin özellikleri hakkında çıkarımlarınızı yazınız.

Cevap (Kısa ve Öz): Roman, toplumsal değişim, kadın eğitimi ve Anadolu gerçeklerini yansıtır.

Cevap (Ayrıntılı): Çalıkuşu, Osmanlı Devleti’nin son dönemleri ile Cumhuriyet’in ilk yıllarının toplumsal yapısını yansıtır. Bu dönemde kadınların eğitim alması ve meslek sahibi olması önem kazanmaya başlamıştır. Feride’nin öğretmen olarak Anadolu’da görev yapması, kadınların toplumsal hayata daha aktif katıldığını göstermektedir. Romanda Anadolu’daki yoksulluk, eğitimsizlik ve geri kalmışlık açıkça işlenmiştir. Ayrıca modernleşme ile geleneksel yaşam arasındaki çatışma dikkat çeker. Ortak çıkarımlar; eğitim, kadın hakları, toplumsal değişim ve Anadolu’nun gerçek yaşam koşullarıdır.