9. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 284-286 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 284 Cevapları (MEB Yayınları) – Dinleme/İzleme Sonrası

Söz Varlığımız Cevapları

Soru: Aşağıda verilen kelime ve kelime gruplarının anlamlarını yazınız.

aşık

Kısa Cevap: Halk ozanı, saz çalıp türkü söyleyen kişi.

Detaylı Cevap: Âşık, halk edebiyatında saz eşliğinde şiir söyleyen ve duygularını dile getiren sanatçıdır.

avaz

Kısa Cevap: Ses, özellikle yüksek ses.

Detaylı Cevap: Avaz, kişinin çıkan sesi veya güçlü bir şekilde duyulan ses tonu anlamına gelir.

bostan

Kısa Cevap: Sebze ve meyve yetiştirilen yer.

Detaylı Cevap: Bostan, genellikle kavun, karpuz gibi ürünlerin yetiştirildiği tarım alanıdır.

çağla

Kısa Cevap: Meyvenin ham hâli.

Detaylı Cevap: Çağla, meyvenin henüz olgunlaşmamış, yeşil ve taze hâlidir.

gramofon

Kısa Cevap: Eski müzik çalma aracı.

Detaylı Cevap: Gramofon, plaklarla çalışan, geçmişte müzik dinlemek için kullanılan bir cihazdır.

malum

Kısa Cevap: Bilinen, herkesçe bilinen.

Detaylı Cevap: Malum, herkesin bildiği veya açıkça bilinen durumları ifade eder.

hâkim

Kısa Cevap: Etkili olan, baskın olan.

Detaylı Cevap: Hâkim, bir durum üzerinde etkili olan, üstün gelen veya yön veren anlamındadır.

tasavvuf

Kısa Cevap: İslam’da manevi yaşam anlayışı.

Detaylı Cevap: Tasavvuf, insanın manevi olarak kendini geliştirmesini ve Allah’a yakınlaşmasını amaçlayan düşünce sistemidir.

han

Kısa Cevap: Yolcuların konakladığı yer.

Detaylı Cevap: Han, eski zamanlarda yolcuların dinlenmesi ve konaklaması için kullanılan yapılardır.

itibar

Kısa Cevap: Değer verme, saygı gösterme.

Detaylı Cevap: İtibar, bir kişiye veya duruma önem verme ve değer gösterme anlamına gelir.

kafa kâğıdı

Kısa Cevap: Kimlik belgesi.

Detaylı Cevap: Kafa kâğıdı, eski dilde nüfus cüzdanı yani kimlik belgesi anlamına gelir.

serpmek

Kısa Cevap: Dağıtmak, yaymak.

Detaylı Cevap: Serpmek, bir şeyi küçük parçalar hâlinde etrafa yaymak veya dağıtmak demektir.

vasiyet

Kısa Cevap: Kişinin son isteği.

Detaylı Cevap: Vasiyet, bir kişinin ölmeden önce yapılmasını istediği son istek ve düşünceleridir.

Metnimizi Anlayalım Cevapları

Soru 1: Âşık Veysel nerede, ne zaman dünyaya gelmiştir? Yazınız.

Kısa Cevap: Âşık Veysel, 1894 yılında Sivas’ın Şarkışla ilçesinde doğmuştur.

Detaylı Cevap: Âşık Veysel, 1894 yılında Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde dünyaya gelmiştir. Anadolu’nun kültürel ortamında yetişmiş ve hayatı boyunca bu kültürü eserlerine yansıtmıştır.

9. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 285 Cevapları (MEB Yayınları) – Dinleme/İzleme Sonrası

Soru 2: Kaç yaşında ve hangi hastalık sebebiyle gözlerini kaybetmiştir? Yazınız.

Kısa Cevap: 7 yaşında çiçek hastalığı nedeniyle gözlerini kaybetmiştir.

Detaylı Cevap: Âşık Veysel, 7 yaşındayken geçirdiği çiçek hastalığı sonucu görme yetisini kaybetmiştir. Bu durum onun hayatını zorlaştırsa da sanata yönelmesine vesile olmuştur.

Soru 3: Saz çalmaya nasıl başlamıştır? Yazınız.

Kısa Cevap: Babası ona saz alarak başlamasını sağlamıştır.

Detaylı Cevap: Âşık Veysel, gözlerini kaybettikten sonra babasının kendisine aldığı saz sayesinde müziğe yönelmiştir. Saz çalarak hem kendini geliştirmiş hem de duygularını ifade etmeye başlamıştır.

Soru 4: Sunucunun “Hayatınla ilgili eserleri okuduğumuz zaman birkaç isimle karşılaşıyoruz.” dediği kişiler kimlerdir ve bu kişiler, âşığın yetişmesine nasıl etki etmişlerdir? Yazınız.

Kısa Cevap: Molla Hüseyin ve Ali Ağa, Âşık Veysel’in yetişmesinde etkili olmuştur.

Detaylı Cevap: Molla Hüseyin, Âşık Veysel’in saz çalmayı öğrenmesinde önemli rol oynamıştır. Ali Ağa ise ona yöresel söyleyiş özelliklerini öğretmiştir. Bu kişiler sayesinde Âşık Veysel, sanatını geliştirmiş ve kendine özgü bir tarz kazanmıştır.

Soru 5: Âşık Veysel’in mezarı ile ilgili vasiyeti nedir? Neden böyle bir vasiyette bulunmuştur? Yazınız.

Kısa Cevap: Mezarına taş konulmamasını istemiştir.

Detaylı Cevap:
Âşık Veysel, mezarının üzerine taş veya beton konulmamasını istemiştir. Çünkü toprağa karışarak insanların ve canlıların faydalanacağı bitkilerin yetişmesini istemiştir. Bu düşünce, onun doğaya verdiği değeri göstermektedir.

Soru 6: Âşık Veysel’in saz çalmaya başladığı dönem, Nasrettin Hoca fıkrasından yararlanarak anlatmasının otobiyografiye nasıl bir katkısı olmuştur? Söyleyiniz.

Kısa Cevap: Anlatımı daha ilgi çekici hâle getirmiştir.

Detaylı Cevap: Nasrettin Hoca fıkrasının kullanılması, anlatımı daha renkli, dikkat çekici ve akılda kalıcı hâle getirmiştir. Bu durum, otobiyografiye hem kültürel bir zenginlik hem de anlatım gücü katmıştır.

Soru 7: “İki kapılı han” ifadesiyle neyi kastetmektedir? Siz olsaydınız “iki kapılı han” yerine nasıl bir ifade kullanırdınız? Yazınız.

Kısa Cevap: Hayatı kastetmektedir.

Detaylı Cevap: “İki kapılı han” ifadesi, insanın doğumdan ölüme kadar geçen hayat yolculuğunu anlatır. Eğer ben olsaydım, bu ifadeyi “kısa bir yolculuk” ya da “geçici bir durak” şeklinde ifade ederdim.

Soru 8: Dinlediğiniz/izlediğiniz otobiyografide Âşık Veysel’in eserlerinde hangi konular yer almaktadır? Söyleyiniz.

Kısa Cevap: Doğa, insan sevgisi ve tasavvuf konuları işlenmiştir.

Detaylı Cevap: Âşık Veysel’in eserlerinde doğa sevgisi, toprak, insan ilişkileri ve tasavvuf düşüncesi önemli yer tutar. Ayrıca hayatın anlamı ve insanın dünyadaki yeri de sıkça işlenir.

Soru 9: Dinlediğiniz/izlediğiniz metnin konusu ve ana düşüncesi nedir? Yazınız.

Kısa Cevap: Konu Âşık Veysel’in hayatı, ana düşünce azim ve yaşam sevgisidir.

Detaylı Cevap: Metnin konusu Âşık Veysel’in hayatıdır. Ana düşünce ise insanın zorluklara rağmen azimle hayatını sürdürebileceği ve faydalı olabileceğidir.

Soru 10: Dinlediğiniz/izlediğiniz Âşık Veysel adlı belgeselden hareketle otobiyografilerin nasıl düzenleneceği ile ilgili çıkarımlarınızı yazınız.

Kısa Cevap: Otobiyografiler kronolojik ve açık şekilde yazılmalıdır.

Detaylı Cevap: Otobiyografilerde olaylar zaman sırasına göre anlatılmalı, sade ve anlaşılır bir dil kullanılmalıdır. Kişinin hayatındaki önemli olaylar, duygu ve düşüncelerle birlikte verilmelidir. Ayrıca anlatımın samimi ve gerçekçi olması otobiyografiyi daha etkili hâle getirir.

9. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 286 Cevapları (MEB Yayınları) – Dinleme/İzleme Sonrası

Soru 11: Dinlediğiniz/izlediğiniz otobiyografik metinden hareketle otobiyografi türünün ayırt edici özelliklerini aşağıdaki bilgi haritasına yazınız.

Kısa Cevap: Otobiyografi, kişinin kendi hayatını kronolojik ve gerçekçi şekilde anlatmasıdır.

Detaylı Cevap: Bilgi haritasına yazılabilecek özellikler:

• Kronolojik bir sıra izlenir.
• Kişi kendi hayatını anlatır.
• Gerçek olaylara dayanır.
• Birinci kişi anlatımı kullanılır.
• Samimi ve içten bir dil kullanılır.
• Yaşanan olaylar ve deneyimler aktarılır.

Soru 12: Âşık Veysel’in otobiyografisine ait belgeselden hareketle belgesel türünün yazılı metinlerden farklılıklarını söyleyiniz.

Kısa Cevap: Belgesel, görsel ve işitsel anlatım içerir.

Detaylı Cevap: Belgeseller, yazılı metinlerden farklı olarak görsel ve işitsel unsurlar içerir. Ses, görüntü ve müzik kullanımı sayesinde anlatım daha etkileyici olur. Yazılı metinlerde ise anlatım yalnızca yazı ile yapılır. Bu nedenle belgesel, izleyici üzerinde daha güçlü bir etki bırakabilir.

Soru 13: Yukarıdaki metinden hareketle dinlediğiniz/izlediğiniz otobiyografinin söz varlığı unsurlarının metnin üslubuna katkılarını yazınız.

Kısa Cevap: Söz varlığı unsurları metni daha etkileyici ve anlaşılır kılar.

Detaylı Cevap: Metinde kullanılan deyimler, günlük ifadeler ve halk diline ait kelimeler, anlatımı daha canlı ve doğal hâle getirmiştir. Bu unsurlar sayesinde metin samimi ve içten bir üslup kazanmıştır. Ayrıca anlatılanların daha kolay anlaşılmasını sağlamış ve okuyucu üzerinde güçlü bir etki bırakmıştır. Söz varlığı zenginliği, metnin hem anlatım gücünü artırmış hem de kültürel değerini yükseltmiştir.