9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 172 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 172

Performans Görevi

Beklenen Performans: 5. Etkinlikte Elde Edilen Verileri Raporlaştırıp Sunma
Değerlendirme: Dereceli Puanlama Anahtarı

Soru: 5. Etkinlikte yer alan Arşimet ve Kral Hiero’nun Altın Tacı metninden ve tasarladığınız deney düzeneğinden elde ettiğiniz verileri, araştırma raporu biçiminde hazırlayınız. Deneyden elde ettiğiniz veriler, Arşimet İlkesi’nin öngörülerini ne şekilde destekliyor veya onunla hangi bakımlardan çelişiyor?

(Araştırma Raporu): Arşimet İlkesi’ne Giriş

Arşimet İlkesi, bir sıvı içine tamamen ya da kısmen batırılan cisme etki eden kaldırma kuvvetinin, cismin sıvıdan yer değiştirdiği sıvının ağırlığına eşit olduğunu belirtir. Bu ilke, kaldırma kuvvetinin cismin hacmine ve sıvının yoğunluğuna bağlı olduğunu açıklar.

Deneyin Amacı

Bu deneyin amacı, kaldırma kuvvetinin cismin hacmi ve sıvının yoğunluğu ile ilişkisini incelemek ve Arşimet İlkesi’ni deneysel olarak doğrulamaktır.

Araç-Gereç

• Dereceli silindir
• Tartı
• Su
• Saf altın külçe (referans nesne)
• Karışımlı altın nesne
• Askı düzeneği

Deneyin Kurulumu

Dereceli silindir su ile doldurulmuş, nesneler askı düzeneği yardımıyla sıvıya batırılmıştır. Taşan su miktarı ve nesnelerin ağırlıkları ölçülerek kayıt altına alınmıştır.

Yöntem

1. Dereceli silindirde başlangıç su seviyesi belirlendi.
2. Saf altın suya batırılarak taşan su hacmi ölçüldü.
3. Aynı işlemler karışımlı altın için tekrarlandı.
4. Nesnelerin ağırlıkları tartı ile ölçüldü.
5. Elde edilen veriler karşılaştırıldı.

Veri Toplama

• Saf altın: Taşan su = 10 mL, Ağırlık = 19,3 g
• Karışımlı altın: Taşan su = 10 mL, Ağırlık = 15 g

Veri Analizi

Her iki nesne de aynı hacimde su taşırmasına rağmen ağırlıkları farklıdır. Bu durum, karışımlı altının yoğunluğunun daha düşük olduğunu göstermektedir. Kaldırma kuvveti hacme bağlı olarak aynı, ancak nesnelerin yoğunlukları farklıdır.

Sonuç

Deney sonuçları, kaldırma kuvvetinin cismin sıvıya batırdığı hacim ve sıvının yoğunluğu ile doğru orantılı olduğunu göstermiştir. Elde edilen veriler, Arşimet İlkesi’nin öngörülerini tamamen desteklemektedir. Herhangi bir çelişki gözlemlenmemiştir.

Arşimet İlkesi ve Kaldırma Kuvveti Üzerine Performans Raporu

Beklenen Performans: 5. Etkinlikte Elde Edilen Verileri Raporlaştırıp Sunma

Değerlendirme: Dereceli Puanlama Anahtarı

Konu: 5. Etkinlikte yer alan Arşimet ve Kral Hiero’nun Altın Tacı adlı metinden ve tasarladığınız deney düzeneğinden elde ettiğiniz verileri sınıf ortamında bir araştırma raporu biçiminde hazırlayınız. Raporunuzu arkadaşlarınıza sununuz.

1. Arşimet İlkesi’ne Giriş

Soru: Arşimet İlkesi’nin, kaldırma kuvvetini ve kaldırma kuvvetinin bağlı olduğu değişkenleri anlamadaki önemini kısaca açıklayınız.

Cevap: Arşimet İlkesi, sıvıya batırılan bir cismin taşırdığı sıvının ağırlığı kadar bir kaldırma kuvvetine maruz kalacağını ifade eder. Bu ilke, su altında nesnelerin nasıl yüzdüğünü veya battığını anlamak için önemlidir. Günlük yaşamda denizaltılar, gemiler ve yüzme gibi durumlarda bu ilke uygulanmaktadır.

2. Deneyin Amacı

Soru: Deneyin amacını ve deneyde Arşimet İlkesi ile ilgili neleri araştırdığınızı belirtiniz.

Cevap: Deneyin amacı, kaldırma kuvvetinin cismin hacmi ve sıvının yoğunluğu ile olan ilişkisini gözlemlemektir. Bu deneyde farklı yoğunluktaki sıvılara batırılan cisimlerin kaldırma kuvveti üzerindeki etkisi incelenmiştir.

3. Kullanılan Araç ve Gereçler

Soru: Deneyi gerçekleştirirken kullandığınız araç gereçleri listeleyiniz.

1. Dereceli silindir
2. Tartı
3. Su
4. Saf altın külçe
5. Karışımlı altın nesne
6. Askı düzeneği

4. Deneyin Kurulumu

Soru: Malzemelerin düzeni, bağlantıları ve deney şemaları da dâhil olmak üzere deneyi nasıl kurduğunuzu açıklayınız.

Cevap: Dereceli silindir suyla dolduruldu. Saf altın ve karışımlı altın nesneler tartıldı ve ardından askıya yerleştirilerek sıvıya batırıldı. Taşan suyun miktarı ölçüldü ve kaydedildi.

5. Yöntem

Soru: Deneyi nasıl yaptığınıza ilişkin yöntemleri özetleyiniz.

1. Dereceli silindirin başlangıç seviyesi belirlendi.
2. Saf altın külçe suya daldırıldı ve taşan su miktarı kaydedildi.
3. Altın külçenin ağırlığı tartıyla ölçüldü.
4. Aynı işlemler karışımlı altın nesneyle tekrarlandı.
5. Toplanan veriler analiz edildi ve değerlendirildi.

6. Veri Toplama

Soru: Deney sırasında nasıl veri topladığınızı açıklayınız. Raporda yaptığınız ölçümleri ve ilgili hesaplamaları belirtiniz.

Cevap: Veri toplama sırasında taşan suyun hacmi ve nesnenin ağırlığı ölçüldü.

7. Veri Analizi

Soru: Arşimet İlkesi’ne dayanarak kaldırma kuvveti ve kaldırma kuvvetinin bağlı olduğu değişkenleri doğrulamak için toplanan verileri nasıl analiz ettiğinizi açıklayınız.

Cevap: Elde edilen verilere göre kaldırma kuvvetinin, cismin sıvıya batma miktarı ile doğru orantılı olduğu görülmüştür. Saf altın ve karışımlı altın nesnelerin taşırdığı su miktarı aynı olsa da ağırlık farkı yoğunluk farklılığını göstermektedir.

8. Sonuç

Soru: Deney sonucunda ulaştığınız verileri özetleyiniz.

Cevap: Sonuçlar, kaldırma kuvvetinin nesnenin hacmi ve sıvının yoğunluğuna bağlı olduğunu kanıtlamıştır. Karışımlı altın nesne, saf altın külçeye göre daha düşük yoğunlukta olup farklı bileşenler içerdiği anlaşılmıştır.

9. Tartışma Sorusu: Arşimet İlkesi’nin Öngörüleri ve Sonuçların Karşılaştırılması

Soru: Deneyden elde ettiğiniz veriler, Arşimet İlkesi’nin öngörülerini ne şekilde destekliyor veya onunla hangi bakımlardan çelişiyor?

Cevap: Elde edilen veriler Arşimet İlkesi’ni tamamen desteklemektedir. Taşan su miktarının nesne yoğunluğuna göre değişiklik gösterdiği ve kaldırma kuvvetinin sıvının yoğunluğu ile doğru orantılı olduğu doğrulanmıştır.

10. Değerlendirme Soruları

Soru: Yaptığınız deneyde ne gibi zorluklarla karşılaştınız?

• Su seviyesinin hassas ölçümü zor oldu.
• Tartıda küçük ağırlık farklarını tespit etmek dikkat gerektirdi.
• Nesnelerin tamamen batmasını sağlamak için denge sağlanması zor oldu.

Soru: Deney sonuçlarınızı günlük hayatta gözlemleyebileceğiniz bir örnekle ilişkilendiriniz.
Cevap: Denizaltılar su altında batma ve yüzeye çıkma sırasında safra tanklarındaki su ve hava dengesini kullanarak kaldırma kuvvetini uygularlar.

Soru: Deneyden elde ettiğiniz sonuçlar ile hipotezinizi karşılaştırdığınızda hipotezinizin doğruluğu konusunda neler söyleyebilirsiniz?
Cevap: Hipotezimiz doğrulandı. Nesnelerin yoğunluğu ve kaldırma kuvveti arasındaki ilişki gözlemlendi.

Soru: Yaptığınız deneyin sonuçları, kaldırma kuvvetinin bağlı olduğu değişkenler hakkındaki bilginize nasıl katkıda bulundu?
Cevap: Deney, kaldırma kuvvetinin cismin hacmi ve sıvının yoğunluğuna bağlı olduğunu anlamamıza yardımcı oldu.

Soru: Deneyi yeniden tasarlasaydınız neleri değiştirirdiniz?

• Daha hassas ölçümler için dijital ölçüm cihazları kullanılırdı.
• Farklı sıvılarla deney yapılarak sıvının yoğunluğunun etkisi incelenebilirdi.

Bu rapor, Arşimet İlkesi’nin gerçek dünyadaki uygulanabilirliğini ve fiziksel prensiplerin geçerliliğini gösteren kapsamlı bir çalışmadır.