9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 208-209 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 208 Cevapları (MEB Yayınları)

Üniteye Başlarken Cevapları

Soru 1: Isıtılan bir maddenin sıcaklığı neden sürekli artmaz?

Kısa Cevap: Hal değişimi sırasında alınan ısı sıcaklığı artırmaz.

Detaylı Cevap: Bir madde ısı aldığında sıcaklığı artar ancak erime ve buharlaşma gibi hâl değişimlerinde alınan ısı, taneciklerin hareketini artırmak yerine bağlarını koparmaya yani potansiyel enerjiyi artırmaya harcanır. Bu nedenle sıcaklık sabit kalır, sadece maddenin hâli değişir.

Soru 2: Soğuk bir günde dışarıda bulunan biri metal, diğeri tahtadan yapılmış iki farklı banktan hangisine oturmayı tercih edersiniz? Neden?

Kısa Cevap: Tahta bank tercih edilir.

Detaylı Cevap: Metal, ısıyı çok iyi ilettiği için vücut ısısını hızlıca çeker ve daha soğuk hissedilir. Tahta ise zayıf bir iletkendir, bu yüzden vücut ısısını korur ve daha sıcak hissettirir. Bu nedenle tahta bank daha rahat bir seçimdir.

Soru 3: Kışın karlı yollarda araç lastiklerinin temas ettiği yüzeylerdeki karlar neden erir?

Kısa Cevap: Basınç artışı karın erime sıcaklığını düşürür.

Detaylı Cevap: Araç lastikleri kar üzerine bastığında yüksek basınç oluşturur. Bu basınç, karın erime noktasını düşürür ve karın suya dönüşmesine neden olur. Bu olay basınca bağlı hâl değişimine örnektir.

Hazır mısınız? Cevapları

Soru 1: Aşağıda maddelerin fiziksel hâl değişimleriyle ilgili kavramları içeren bir şema verilmiştir. Mevcut bilgilerinizden yararlanarak kavram haritasında rakamlarla gösterilen kısımlara uygun kavramları yazınız.

1. Erime
2. Donma
3. Yoğuşma
4. Buharlaşma
5. Süblimleşme
6. Kırağılaşma

Detaylı Cevap: Maddeler katı, sıvı ve gaz hâlleri arasında geçiş yaparken farklı isimlerle anılan hâl değişimleri gerçekleşir. Katıdan sıvıya geçiş erime, sıvıdan katıya geçiş donmadır. Sıvıdan gaz hâline geçiş buharlaşma, gazdan sıvıya geçiş yoğuşma olarak adlandırılır. Katıdan doğrudan gaz hâline geçiş süblimleşme, gazdan doğrudan katıya geçiş ise kırağılaşmadır.

Soru 2: Aşağıda termodinamikle ilgili bazı kavramlar verilmiştir. Bu kavramlarla ilgili mevcut bilgilerinizden yola çıkarak bir zihin haritası oluşturunuz. Sizden ünitenin işleniş sürecinde gerektiğinde zihin haritanıza geri dönmeniz, öğrendiğiniz yeni bilgilerle varsa haritanızdaki yanlışlıkları düzeltmeniz ve eksiklikleri tamamlamanız beklenmektedir.

Kavramlar: termometre, sıcaklık, hâl değişimi, titreşim, ısı, enerji, ısı iletimi, iç enerji

Kısa Cevap: Enerji merkezde, ısı ve iç enerji ile ilişkilidir. Sıcaklık termometre ile ölçülür.

Detaylı Cevap: Zihin haritasında merkezde enerji yer alır. Isı, enerjinin bir türüdür ve maddeler arasında aktarılır. İç enerji, taneciklerin toplam enerjisidir. Sıcaklık, bu enerjinin bir göstergesidir ve termometre ile ölçülür. Titreşim, tanecik hareketlerini ifade eder. Isı iletimi, enerjinin yayılmasını sağlar ve tüm bu süreçler hâl değişimi ile bağlantılıdır.

9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 209 Cevapları (MEB Yayınları)

Soru 3: Metinlerde geçen ısı ve sıcaklık kavramlarını bulunuz ve yanlış kullanımları düzeltiniz

Kısa Cevap: Isı ve sıcaklık kavramları metinlerde karıştırılmıştır; ısı enerji aktarımıdır, sıcaklık ise ölçülen bir büyüklüktür.

Detaylı Cevap: Metinlerde ısı ve sıcaklık kavramlarının yanlış kullanıldığı cümleler ve doğruları aşağıdaki gibidir:

1. Cümle (Yanlış): “Türkiye’deki en yüksek hava sıcaklığı 49,5 °C değeriyle 15 Ağustos 2023 tarihinde Eskişehir, Sarıcakaya’da ölçülmüştür. En düşük hava sıcaklığı ise 9 Ocak 1910 tarihinde Van’ın Çaldıran ilçesinde tespit edilmiştir.”

Doğru Kullanım: Bu cümlede sıcaklık doğru kullanılmıştır, herhangi bir hata yoktur.

2. Cümle (Yanlış): “O gün Çaldıran’da termometreler -46,4 °C değerini görmüştür.”

Doğru Kullanım: Bu cümlede de sıcaklık doğru kullanılmıştır, hata yoktur.

3. Cümle (Yanlış): “Termometrelerin hava sıcaklığını 40 °C gösterdiği bir günde güneşin altında dört saat boyunca aracımı temizledim.”

Doğru Kullanım: Bu cümlede sıcaklık doğru kullanılmıştır, hata yoktur.

4. Cümle (Yanlış): “...vücudumun ısısı 39 °C’a kadar çıktığını öğrendim.”

Doğru Hali: “Vücudumun sıcaklığı 39 °C’a kadar çıktığını öğrendim.”
→ Çünkü °C birimi sıcaklığa aittir, ısıya değil.

5. Cümle (Yanlış): “...metalin ısısının havadan çok daha fazla olabileceğini hiç düşünmemiştim.”

Doğru Hali: “Metalin sıcaklığının havadan çok daha fazla olabileceğini hiç düşünmemiştim.”
→ Çünkü karşılaştırılan büyüklük sıcaklıktır, ısı değildir.

6. Cümle (Yanlış): “Korkulukları tuttuğum anda metalin ısısı elimi yaktı.”

Doğru Hali: “Korkulukları tuttuğum anda metalin sıcaklığı elimi yaktı.”
→ Yanma hissi sıcaklıkla ilgilidir, ısı aktarımı sonucudur.

7. Cümle (Yanlış): “Soğuk ve sıcak suyun altına elimi biraz bekletince elimin sıcaklığı düştü...”

Doğru Kullanım: Bu cümlede sıcaklık doğru kullanılmıştır, hata yoktur.

Genel Sonuç: Isı bir enerji türüdür ve birimi joule (J)’dür. Sıcaklık ise bir ölçüdür ve °C ile ifade edilir.
Metinlerde yapılan hatalar genellikle ısı yerine sıcaklık kullanılması veya tam tersi şeklindedir.