9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 182-183-184 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 182

Etkinlik-2.22: Buhar Basıncı ve Kaynama Cevapları

Soru: Sıcaklık artarken her bir ortamdaki suyun buhar basıncında nasıl bir değişim olduğunu açıklayınız.

Cevap (Kısa): Sıcaklık arttıkça suyun buhar basıncı her ortamda artar.

Cevap (Ayrıntılı): Sıcaklık yükseldiğinde su moleküllerinin ortalama kinetik enerjisi artar. Daha fazla molekül sıvı yüzeyinden koparak gaz fazına geçer. Bu durum, birim hacimdeki buhar molekülü sayısını artırdığı için buhar basıncının yükselmesine neden olur. Ortam basıncı farklı olsa da, aynı sıcaklık artışı her ortamda buhar basıncını artırır; ancak kaynama sıcaklığı ortam basıncına bağlı olarak değişir.

9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 183

Etkinlik-2.22: Buhar Basıncı ve Kaynama Cevapları

Soru 1: Önceki bilgilerinizden faydalanarak deniz seviyesindeki suya uygulanan basınç ve suyun kaynama sıcaklığını yazınız.

Cevap: Deniz seviyesinde dış basınç 1 atm’dir ve su 100°C’de kaynar.

Soru 2: Grafik 1’e göre deniz seviyesindeki su kaynama sıcaklığına ulaştığı anda suyun buhar basıncı kaç mmHg olur?

Cevap: 760 mmHg.

Soru 3: Grafik 2’ye göre Everest Dağı’nın zirvesindeki su kaynama sıcaklığına ulaştığı anda suyun buhar basıncı kaç mmHg olur?

Cevap: Yaklaşık 270 mmHg.

Soru 4: Suyun kaynama sıcaklığındaki buhar basıncı ile suya uygulanan dış basınç arasında nasıl bir ilişki vardır?

Cevap: Kaynama anında suyun buhar basıncı, dış basınca eşittir; dış basınç arttıkça kaynama için gereken buhar basıncı da artar.

Soru 5: Saf suyun görselde verilen iki ortamdaki kaynama sıcaklıklarını yazınız. Farklı ortamlarda kaynama sıcaklıklarının değişmesinin nedenini tanecik modeliyle açıklayınız.

• 1 atm’de su 100°C’de kaynar.
• 0,3 atm’de su 70°C’de kaynar.

Açıklama: Dış basınç azaldığında, su taneciklerinin sıvıdan gaz hâline geçmesi için daha az enerji yeterli olur. Bu yüzden tanecikler daha kolay kopar ve daha düşük sıcaklıkta kaynama gerçekleşir. Dış basınç arttığında ise taneciklerin ayrılması zorlaştığı için kaynama sıcaklığı yükselir.

9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 184

Soru 1: Deniz seviyesinde bulunan çeşitli saf sıvılara ait buhar basıncı–sıcaklık grafiği yardımıyla tabloyu doldurunuz.

• Kloroform (CHCl₃): Dipol–dipol | Kaynama noktası: 61 °C | 50 °C’te buhar basıncı: 55 kPa
• Etanol (C₂H₅OH): Dipol–dipol + H bağı | Kaynama noktası: 78 °C | 50 °C’te buhar basıncı: 30 kPa
• Su (H₂O): Dipol–dipol + H bağı | Kaynama noktası: 100 °C | 50 °C’te buhar basıncı: 16 kPa
• Etanoik asit (CH₃COOH): Dipol–dipol + H bağı | Kaynama noktası: 118 °C | 50 °C’te buhar basıncı: 10 kPa

Soru 2: Tablodaki sıvılardan moleküller arası çekim kuvveti en fazla olan hangisidir?

Cevap: Etanoik asit (CH₃COOH)

Soru 3: Moleküller arası kuvvetlerin kaynama noktasına etkisini bilimsel verilerle açıklayınız.

Cevap: Moleküller arası etkileşim kuvveti arttıkça kaynama noktası artar. Hidrojen bağı içeren sıvıların kaynama noktaları, yalnızca dipol–dipol etkileşimi olan sıvılara göre daha yüksektir.

Soru 4: Aynı ortamda kaynayan farklı sıvıların buhar basınçlarıyla ilgili genelleme yapınız.

Cevap: Aynı ortamda kaynayan tüm sıvıların buhar basınçları dış basınca eşittir. Deniz seviyesinde bu değer 1 atm (101,325 kPa)’dır.

Soru 5: Basıncın kaynama noktasına etkisini açıklayınız.

Cevap: Dış basınç arttıkça kaynama noktası artar, dış basınç azaldıkça kaynama noktası düşer.