9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 201 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 201

Etkinlik-2.29: Yüzey Gerilimi

1. Aynı damlalıkla etil alkol, gliserin ve n-hekzandan birer damla damlatıldığında damlaların şekli ve boyutu suya göre nasıl olur? Açıklayınız.

Kısa Cevap: Yüzey gerilimi azaldıkça damlalar daha yayvan olur.

Ayrıntılı Cevap: Su, yüksek yüzey gerilimine (72 dyn/cm) sahip olduğu için damlası daha yuvarlak ve toparlanmış görünür.
Etil alkol, suya göre daha düşük yüzey gerilimine (22 dyn/cm) sahip olduğundan daha yayvan bir damla oluşturur.
Gliserin, yüzey gerilimi suya yakın olduğu için suya benzer fakat daha büyük ve yuvarlak bir damla hâlinde gözlemlenir.
n-Hekzan, en düşük yüzey gerilimine (18 dyn/cm) sahip olduğu için en yayvan ve en çok yayılan damla şeklini oluşturur.
Bu farklılıklar, sıvıların moleküller arası etkileşim kuvvetlerinin yüzey gerilimini değiştirmesinden kaynaklanır.

2. Yağlı kâğıt üzerine su, etil alkol, gliserin ve n-hekzan damlatıldığında hangi sıvılar yüzeyi ıslatır? Açıklayınız.

(Yağlı kâğıt apolar bir yüzeydir.)

Kısa Cevap: Etil alkol ve n-hekzan yağlı kâğıdı ıslatır.

Ayrıntılı Cevap: Su ve gliserin, polar yapılıdır ve aralarında hidrojen bağları bulunur. Bu nedenle yüzey gerilimleri yüksektir ve yağlı (apolar) kâğıt üzerinde yayılmayıp damla hâlinde kalırlar.
Etil alkol, kısmen polar olsa da yüzey gerilimi daha düşüktür, bu yüzden yağlı kâğıt üzerinde daha fazla yayılır.
n-Hekzan, apolar yapılıdır ve molekülleri arasında London kuvvetleri bulunur. Yağlı kâğıt da apolar olduğu için n-hekzan yüzeyi ıslatır ve kolayca yayılır.