Diş kirası nedir, geçmişi nedir?

Soru : Diş kirası nedir, geçmişi nedir?

Ödev cevabı kısaca : Diş kirası, Osmanlı döneminde özellikle Ramazan ayında iftara gelen misafirlere verilen hediye veya paradır. Ev sahibi, “Misafirim zahmet edip soframa geldi, dişini yordu.” düşüncesiyle ona ikramda bulunurdu.

Diş kirası, Osmanlı kültüründe misafire verilen değeri gösteren güzel bir gelenektir. Ramazan ayında zengin kişiler, konaklarında iftar sofraları kurar; komşularını, yolcuları, fakirleri ve tanımadıkları insanları bile sofralarına davet ederdi. İftar sonunda misafirlere küçük keseler içinde para, altın, kumaş, tespih veya çeşitli hediyeler verilirdi. Bu hediyeye diş kirası denirdi.

Bu geleneğin temelinde misafirperverlik, paylaşma, yardımlaşma ve gönül alma anlayışı vardır. Ev sahibi, misafirin yemeğe gelerek kendisini onurlandırdığını düşünür ve ona teşekkür etmek için hediye verirdi. Yani diş kirası aslında misafire verilen bir “yemek ücreti” değil, saygı ve ikram göstergesidir.

Günümüzde diş kirası eski yaygınlığında olmasa da bazı ailelerde ve hayır sofralarında yaşatılmaktadır. Özellikle Ramazan iftarlarında misafirlere küçük hediyeler verilmesi, çocuklara harçlık dağıtılması veya ihtiyaç sahiplerine yardım edilmesi bu geleneğin devamı sayılabilir.