11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 59 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki 21. Alıştırmanın çözümlerini içermektedir. Soruda eğik uygulanan kuvvet yatay ve düşey bileşenlerine ayrılarak serbest cisim diyagramı, normal kuvvet ve ivme hesaplanmaktadır.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 59 Cevapları MEB Yayınları
Bir kuvvet yatayla açı yapıyorsa hareketi incelemek için kuvvetin yatay ve düşey bileşenleri ayrı ayrı ele alınır. Bu soruda kuvvetin yatay bileşeni kızağın hızlanmasını sağlarken aşağı yönlü düşey bileşeni zeminin uyguladığı normal kuvveti artırmaktadır.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 59 Cevapları
21. Alıştırma
Verilenler:
F = 100 N
m = 60 kg
α = 37°
sin37° = 0,6
cos37° = 0,8
g = 10 N/kg
Kuvvetin yatay bileşeni:
Fx = F·cos37°
Fx = 100·0,8
Fx = 80 N
Kuvvetin düşey bileşeni:
Fy = F·sin37°
Fy = 100·0,6
Fy = 60 N aşağı yönünde
Soru: a) Elif ve kızaktan oluşan sistemin serbest cisim diyagramını çizerek sistemin hareketini yorumlayınız. Cevap: Sisteme ağırlık (G) aşağı, normal kuvvet (N) yukarı ve Emre’nin uyguladığı F kuvveti sağa-aşağı yönlü etki eder. Sürtünme olmadığından yatay yöndeki bileşke kuvvet 80 N sağa doğrudur. Bu nedenle Elif ve kızak sağa doğru ivmelenerek harekete geçer.
Serbest cisim diyagramı:
N → yukarı
G = mg → aşağı
F = 100 N → sağa ve aşağı, yatayla 37° açı yapacak şekilde
Fx = 80 N → sağa
Fy = 60 N → aşağı
Soru: b) Karlı zeminin kızağa uyguladığı normal kuvveti hesaplayınız. Cevap: Düşey yönde hareket olmadığı için düşey kuvvetler dengededir. Emre’nin kuvvetinin düşey bileşeni aşağı yönlü olduğundan normal kuvvet ağırlıktan daha büyüktür.
G = m·g = 60·10 = 600 N
Fy = 100·sin37° = 60 N
N = G + Fy
N = 600 + 60
N = 660 N
Soru: c) Elif’in ivmesinin kaç N/kg olacağını hesaplayınız. Cevap: Sistemi yatay yönde hızlandıran kuvvet, uygulanan 100 N’luk kuvvetin yatay bileşenidir.
Fx = 100·cos37° = 80 N
Fx = m·a
80 = 60·a
a = 80/60
a = 4/3 N/kg = 4/3 m/s²
Soru: ç) 37°’lik açının artırılması durumunda karlı zeminin kızağa uyguladığı normal kuvvetin ve kızağın ivme büyüklüğünün nasıl değişeceğini açıklayınız. Cevap: Açı artırıldığında kuvvetin düşey bileşeni artar, yatay bileşeni azalır. Düşey bileşen aşağı yönlü olduğundan zeminin kızağa uyguladığı normal kuvvet artar. Yatay bileşen azaldığı için kızağın ivme büyüklüğü azalır.
Sonuç: Açı arttıkça N artar, a azalır.
Sıkça Sorulan Sorular
100 N kuvvetin 37 derecedeki yatay bileşeni kaç N'dir?
Fx = 100·cos37° = 100·0,8 = 80 N'dir.
Kızağa uygulanan normal kuvvet neden 660 N'dir?
Sistemin ağırlığı 600 N, uygulanan kuvvetin aşağı yönlü düşey bileşeni 60 N'dir. Bu nedenle normal kuvvet 600 + 60 = 660 N olur.
Elif ve kızağın ivmesi kaçtır?
Yatay bileşke kuvvet 80 N ve toplam kütle 60 kg olduğundan ivme 80/60 = 4/3 N/kg'dır.
Kuvvetin açısı artırılırsa normal kuvvet ve ivme nasıl değişir?
Açı arttıkça aşağı yönlü düşey bileşen büyür ve normal kuvvet artar. Yatay bileşen küçüldüğü için ivme azalır.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.