9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 194 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları (MEB Yayınları) Sayfa 194

Etkinlik-2.26: Sıcaklık Sıvıların Akışkanlığını Nasıl Etkiler?

Soru: (1) Deneyde farklı sıcaklıklardaki sıvıların akışkanlığını nasıl bulacağınızı işlem basamaklarına yazınız.

1. Mezür ile iki sıvıdan eşit hacimde (ör. 100 mL) alıp iki ayrı beherglasa koyarım.
2. Her beherglasa termometre yerleştirip sıvıyı 25°C’ye getiririm.
3. Pipet/büretle aynı hacimde (ör. 10 mL) sıvıyı akıtır, akma süresini kronometreyle ölçerim (Ölçülen Akışkanlık Değeri 1).
4. Aynı sıcaklıkta, sıvının içine çelik bilye bırakır, belirli bir mesafeyi kat etme süresini ölçerim (Ölçülen Akışkanlık Değeri 2).
5. Aynı işlemleri sıvıları 50°C ve 80°C’ye getirerek tekrarlarım.
6. Her ölçümde aynı araçlar, aynı hacim, aynı yöntem kullanarak sonuçları tabloya yazarım.

Soru: (2) Deneyden sıvıların akışkanlığına ilişkin elde ettiğiniz verileri tablodaki “ölçülen akışkanlık değeri 1” ve “ölçülen akışkanlık değeri 2” satırlarına yazınız.

Cevap (Tablodaki örnek ölçümler):

1. Sıvı (Ölçülen Akışkanlık Değeri 1 / 2):

• 25°C: 15 s / 14 s
• 50°C: 12 s / 11 s
• 80°C: 8 s / 7 s

2. Sıvı (Ölçülen Akışkanlık Değeri 1 / 2):

• 25°C: 45 s / 43 s
• 50°C: 30 s / 29 s
• 80°C: 20 s / 19 s

Not: Süre azaldıkça sıvı daha akışkan demektir.

Soru: (3) Bulduğunuz değerleri sınıftaki arkadaşlarınızın bulduğu değerlerle karşılaştırınız.

Cevap: Arkadaşlarımın ölçümleriyle karşılaştırdığımda genel eğilim aynı çıktı: Sıcaklık arttıkça ölçülen süreler azaldı, yani akışkanlık arttı. Küçük farklar termometre okuma hassasiyeti, akıtma hızı, kap yüzeyi ve başlangıç sıcaklığının tam eşit olmaması gibi nedenlerden kaynaklanmış olabilir.

Değerlendirme Cevapları

Soru: (1) Seçtiğiniz sıvıların akışkanlığı ile sıcaklıkları arasındaki örüntüyü belirleyerek aşağıya yazınız.

Cevap: Sıcaklık yükseldikçe her iki sıvının da akma süresi azaldı. Bu da akışkanlığın arttığını ve viskozitenin azaldığını gösterir.

Soru: (2) Deneyden elde ettiğiniz örüntüleri kullanarak sıvıların akışkanlığı ile sıcaklık arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Cevap: Sıcaklık arttıkça taneciklerin hareketi hızlanır, moleküller arası çekim etkisi zayıflar. Bu yüzden sıvı daha kolay akar: akışkanlık artar, viskozite azalır.

Soru: (3) Zeytinyağının viskozitesinin (81.10-3 Pa.s) suyun (1,01.10-3 Pa.s) viskozitesine eşit hâle nasıl getirilebileceğini açıklayınız.

Cevap: Zeytinyağının sıcaklığı artırılırsa viskozitesi azalır. Yani zeytinyağını ısıtarak akışkanlığını artırıp viskozitesini suyunkine yaklaştırabiliriz (daha düşük viskoziteye inmesi için yeterince ısıtılması gerekir).