Türkiye Metni Cevapları, 5. Sınıf Meb Yayınları Türkçe 1. Ders Kitabı Sayfa 149-150-151-152-153-154-155-156-157-158 Etkinlik Soruları ve Cevapla

Türkiye Metni Cevapları

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 149 Cevabı

Keşif Yolculuğu

Soru: Şiir okumayı sever misiniz? Neden?

Kısa Cevap: Evet, şiir okumayı severim çünkü duyguları güzel bir şekilde anlatır.

Detaylı Cevap: Şiirler, duygu ve düşünceleri etkileyici bir dille ifade eder. Okurken insanın hayal gücünü geliştirir ve farklı duygular hissetmesini sağlar. Bu nedenle şiir okumak keyifli ve öğreticidir.

Soru: İnsanlar duygularını ifade etmek için neden şiiri seçiyor olabilir?

Kısa Cevap: Şiir, duyguları daha etkileyici anlatmayı sağlar.

Detaylı Cevap: Şiir, az sözle çok şey anlatabilen özel bir anlatım biçimidir. Duygular, benzetmeler ve imgelerle daha güçlü ifade edilir. Bu yüzden insanlar, hissettiklerini daha anlamlı ve etkileyici şekilde anlatmak için şiiri tercih edebilir.

İçindekiler

Türkiye Metni Cevapları
Keşif Yolculuğu
1. Etkinlik
2. Etkinlik
3. Etkinlik
4. Etkinlik
5. Etkinlik
6. Etkinlik
7. Etkinlik
8. Etkinlik
9. Etkinlik
10. Etkinlik
11. Etkinlik
12. Etkinlik
Bu Görev Bizim
Sıra Sende

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 150 Cevabı

1. ETKİNLİK

Soru: Şiir üzerinde yapılmış renklendirme ile ilgili cümleleri tamamlayınız.

Kısa Cevap: Renklendirme, şiiri okumayı ve anlamayı kolaylaştırır.

Detaylı Cevap: Renklendirme, şiiri okumayı ve anlamayı sağlar çünkü önemli kelimeleri ve duyguları vurgular. Böylece okurken dikkat dağılmaz, anlam bütünlüğü korunur.

Renklendirme, şiiri okumaya ve anlamaya yardımcı olması çünkü şiirdeki duygu, ton ve vurgu daha belirgin hâle gelir.

2. ETKİNLİK

Soru: Okuduğunuz şiirde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamını tahmin ederek yazınız. Tahmininizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Doğru çıkan tahminlerinizin karşısındaki kutuyu işaretleyiniz.

Ekin

Tahminim: Tarlaya ekilen bitki (✓)
Sözlük anlamı: Tahılın tarlaya atıldığı andan harman oluncaya kadar aldığı durum

Gütmek

Tahminim: Hayvanları otlağa getirip götürmek (✓)
Sözlük anlamı: Hayvan veya hayvan sürüsünü önüne katıp otlatmak

Bayır

Tahminim: Eğimli arazi (✓)
Sözlük anlamı: Küçük yokuş

Katık

Tahminim: Ekmeğin yanında yenen peynir gibi gıdalar (✓)
Sözlük anlamı: Ekmekle karın doyurmak gerektiğinde, ekmeğe katılan peynir, zeytin, helva vb. yiyecek

Urba

Tahminim: Giysi (✓)
Sözlük anlamı: Giysi

Banmak

Tahminim: Ekmeği yemeğin suyuna sokup çıkarmak (✓)
Sözlük anlamı: Katı bir şeyi sulu veya tuz, biber vb. toz durumundaki maddelerin içine batırıp çıkarmak

Saz

Tahminim: Bağlama (✓)
Sözlük anlamı: Bağlama

Saadet

Tahminim: Mutluluk (✓)
Sözlük anlamı: Mutluluk

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 151 Cevabı

3. ETKİNLİK

Soru 1: Birinci bölümde şair, memleketine duyduğu derin sevgiyi hangi ifadeyle dile getirmiştir?

Kısa Cevap: Şair, sevgisini “Âşık olmuşum” ifadesiyle anlatmıştır.

Detaylı Cevap: Şair, memleketine duyduğu güçlü bağlılığı ve sevgiyi “Âşık olmuşum taşına, toprağına” sözleriyle vurgulamıştır.

Soru 2: Şair, şiirin ikinci bölümünde hangi ifadeleri kullanarak Türkiye’ye duyduğu sevgiyi anlatmıştır?

Kısa Cevap: Şair, doğa ve renk betimlemeleri yapmıştır.

Detaylı Cevap:
Şair, Türkiye sevgisini “Gözlerin en güzel deniz mavisi”, “Ormanlarım yemyeşil”, “Uzun kolların nehirler boyu” gibi ifadelerle dile getirmiştir.

Soru 3: Vatanı için bu şiiri yazan birinin mutlu olduğu söylenebilir mi? Neden?

Kısa Cevap: Evet, söylenebilir.

Detaylı Cevap: Şair, şiir boyunca memleketine duyduğu sevgiyi, gururu ve bağlılığı anlattığı için mutlu ve vatanına hayran olduğu anlaşılmaktadır.

Soru 4: Şair şiirde ülkemizin hangi kültürel özelliklerinden söz etmiştir?

Kısa Cevap: Müzik ve halk kültüründen söz etmiştir.

Detaylı Cevap: Şair, türkü, saz, zeybek, yayla, kaval gibi kültürel unsurlara yer vermiştir.

Soru 5: Şiire bir bölüm ekleyecek olsanız bu bölümde ülkemizin hangi özelliğini ön plana çıkarırdınız? Neden?

Kısa Cevap: Doğal güzellikleri.

Detaylı Cevap: Ülkemizin tarihi ve doğal güzelliklerini anlatırdım. Çünkü Türkiye, hem doğası hem de tarihi zenginlikleriyle çok özel bir ülkedir.

4. ETKİNLİK

Soru: “Elimde saz, dilimde türkü memleketim.” dizesindeki benzetmede benzeyen ve benzetilen nedir?

Kısa Cevap: Benzeyen: Memleket
Benzetilen: Türkü / Saz

Detaylı Cevap:Bu dizede şair, memleket sevgisini anlatırken memleketini türküye benzetmiştir.
Benzeyen: Memleket
Benzetilen: Türkü (mecaz anlamda)

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 152 Cevabı

5. ETKİNLİK

Soru: Aşağıdaki şiiri okuyunuz.

UÇAN BALON
“Ben bir uçan balondum
Minik bir çocuğun sıcacık ellerinde,
Kaçıverdim fırsatını bulup
Uçtum göklerin maviliklerine, özgürlüğe.
Bir başımayım şimdi Bulutların arasında
Hoplayıp zıplayacak Dostum yok söyleşecek”

Soru 1: Şiirde yalnızlık duygusu hâkimdir. (Y)
Şiirde yalnızlık değil, özgürlük ve neşe duygusu ön plandadır.

Soru 2: Şiirde insana ait bazı özellikler balona verilmiştir. (D)
Balonun konuşması ve hissetmesi, kişileştirme sanatı olduğunu gösterir.

Soru 3: Şiirde balon, bir dosta benzetilmiştir. (D)
Şiirde balon için arkadaşlık ve dostluk çağrışımı yapılmıştır.

Soru 4: Cansız varlıkların insanlar gibi konuşturulmasına “konuşturma sanatı” denir. (D)
Bu ifade, edebiyatta konuşturma (intak) sanatı olarak adlandırılır.

Soru 5: Şiirdeki balon, kendisini çocuğa benzetmektedir. (Y)
Şiirde balonun çocuğa benzetildiğine dair bir ifade bulunmamaktadır.

Soru 6: İnsan dışındaki varlıklara insana ait özellikler verilmesine “kişileştirme sanatı” denir. (D)
Bu tanım, kişileştirme (teşhis) sanatının doğru açıklamasıdır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 153 Cevabı

6. ETKİNLİK

Vatan Sevgisi

Kısa Cevap: Şiirde doğrudan yoktur.
Detaylı Cevap: Bu şiirde vatan sevgisine dair açık bir ifade bulunmaz.

Doğa Sevgisi

Kısa Cevap: Gökyüzü ve bulutlar.
Detaylı Cevap: Şiirde “gökyüzü”, “bulut” gibi doğa unsurları yer almaktadır.

İnsan Sevgisi

Kısa Cevap: Dostluk ifadesi.
Detaylı Cevap: Balonun dostluk ve arkadaşlık çağrışımı yapması insan sevgisini yansıtır.

7. ETKİNLİK

Soru: Okuduğunuz şiiri düzyazıdan ayıran özellikleri yazınız.

Kısa Cevap: Şiir dizelerden oluşur.
Detaylı Cevap: Şiir; dizeler hâlinde yazılır, ahenk ve ritim içerir. Duygular daha sanatsal ve etkileyici biçimde anlatılır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 154 Cevabı

Soru: Belirlediğiniz özelliklerin şiire katkısını yazınız.

Kısa Cevap: Şiiri daha etkileyici yapar.
Detaylı Cevap: Şiirde kullanılan ahenk, ritim ve dizeler, anlatımı daha akıcı ve duygusal hâle getirir. Sanatsal ifadeler şiirin etkisini ve estetik değerini artırır.

8. ETKİNLİK

a) Soru: Aşağıdaki paragrafta cümle içinde kullanılan büyük harflerin hangi amaçla kullanıldığını belirleyiniz.

Kısa Cevap: Özel isimleri belirtmek için.

Detaylı Cevap: Paragrafta büyük harfler; özel isimler, kitap adı, özel gün adı ve gezegen adı gibi kullanımlar için tercih edilmiştir.

b) Soru: Paragraftaki büyük harflerin kullanımını inceleyiniz. Bunlardan hareketle büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar oluşturunuz.

Kısa Cevap: Büyük harfler özel adlarda kullanılır.

Kişi adları ve soyadları büyük harfle başlar.
Kitap, dergi, eser adları büyük harfle yazılır.
Özel gün ve bayram adları büyük harfle başlar.
Gezegen ve gök cismi adları büyük harfle yazılır.

c) Soru: Belirlediğiniz kurallara uygun örnek cümleler yazınız.

Kısa Cevap: Örnek cümleler yazılır.

Ahmet bugün okula gelmedi.
Cumhuriyet Bayramı coşkuyla kutlandı.
Dünya, Güneş’in etrafında döner.
Nutuk önemli bir eserdir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 165 Cevabı

9. ETKİNLİK

a) Soru: En mutlu olduğunuz yer neresidir? Neden? Düşününüz.

Kısa Cevap: En mutlu olduğum yer evimdir.

Detaylı Cevap: En mutlu olduğum yer evimdir. Çünkü ailemle birlikte vakit geçirir, kendimi huzurlu ve güvende hissederim.

b) Soru: En mutlu olduğunuz yeri ve orada mutlu olmanızın nedenlerini anlatınız.

Kısa Cevap: Evimi anlatırım.

Detaylı Cevap: Merhaba arkadaşlar, en mutlu olduğum yer evimdir. Evimde ailemle birlikte güzel zaman geçiririm. Sohbet eder, güler ve dinlenirim. Bu yüzden evimde kendimi mutlu ve rahat hissederim.

c) Soru: Arkadaşınızın konuşmasını değerlendiriniz.

Kısa Cevap: Değerlendirme yapılır.

Konuşmasına selam ve hitap ifadeleriyle başladı → Evet
Konuşmasında temayla ilgili kelimelere yer verdi → Evet
Ses tonunu anlaşılır şekilde ayarladı → Evet
Gözlem ve deneyimlerine yer verdi → Evet
Yüz ifadeleri konuşmaya uygundu → Kısmen
Beden dilini etkili kullandı → Kısmen
Uygun sonlandırma ifadeleri kullandı → Evet

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 155 Cevabı

10. ETKİNLİK

Kişileştirme:
Kısa Cevap: İnsan dışındaki varlıklara insan özelliği verilmesidir.

Detaylı Cevap: Örnek: “Anadolu’nun toprağı bize kucak açar.”
Burada toprağa insan özelliği verilmiştir.

Konuşturma:
Kısa Cevap: İnsan dışındaki varlıkların konuşturulmasıdır.

Detaylı Cevap: Örnek: “Dağlar dile geldi, geçmişi anlattı.”
Burada dağlar konuşturulmuştur.

Benzetme:
Kısa Cevap: İki varlık arasında benzerlik kurulmasıdır.

Detaylı Cevap: Örnek: “Anadolu bir anne gibidir.”
Anadolu, anneye benzetilmiştir.

11. ETKİNLİK

Soru: Bu topraklarda yaşayan bin yıllık bir çınar ağacı olduğunuzu hayal ediniz.

Kısa Cevap: Çınar ağacının duygularını anlatan bir metin yazılır.

Detaylı Cevap: Merhaba arkadaşlar, ben Bursa’da bin yıldır yaşayan bir çınarım. Nice insanlar gördüm, nice mevsimler yaşadım. Gölgemde dinlenen çocukların neşesiyle mutlu oldum. Bazen rüzgârla sallandım, bazen yağmurla serinledim. Bu topraklarda yaşamak bana gurur ve huzur verir. İnsanların doğaya sevgiyle yaklaşmasını görmek beni sevindirir. Çünkü ben, bu vatanın sessiz tanığıyım.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 156 Cevabı

12. ETKİNLİK

a. Tanıtım Kartı Bilgileri

Adı Soyadı: Alper Gezeravcı
Doğum Yeri: Mersin, Silifke
Doğum Tarihi: 1979
Eğitim Durumu: İstanbul Hava Harp Okulu, Elektronik Mühendisliği (Lisans); Hava Kuvvetleri Teknoloji Enstitüsü (Yüksek Lisans)
Mesleği: Astronot
Görevde Olduğu Yıl: 2024
Görev Yaptığı Yerler: Uzay araştırmaları ve deney çalışmaları kapsamında uzay ortamında bulunmuştur.

b. Okuduğunuz Türkiye şiirinin şairi ile Alper Gezeravcı’nın ortak özelliklerini belirleyiniz.

Türkiye şiirinin şairi ile Alper Gezeravcı’nın ortak özellikleri arasında vatan sevgisi, ülkeye bağlılık, gurur, ve milletine faydalı olma isteği bulunmaktadır. Her ikisi de Türkiye’ye duydukları sevgiyi güçlü şekilde ifade etmektedir.

c. "Vatanını en çok seven görevini en iyi yapandır." Sözünün Açıklaması

“Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır.” sözü, vatan sevgisinin yalnızca sözle değil, çalışarak, sorumluluk alarak ve görevleri en iyi şekilde yerine getirerek gösterileceğini anlatır. Alper Gezeravcı’nın uzaya giderek ülkemizi temsil etmesi bu sözün güzel bir örneğidir.

Bu Görev Bizim

Soru: “Bir musibet bin nasihatten iyidir.” ve “Öfkeyle kalkan zararla oturur.” atasözlerinin anlamlarını araştırınız.

Keskin sirke küpüne zarar

Kısa Cevap: Aşırı öfke ve sert davranışlar kişiye zarar verir.

Detaylı Cevap: Bu atasözü, çok sinirli, aceleci ve sert tavırların insanın kendisine zarar vereceğini anlatır. Öfkeyle hareket eden kişi hem yanlış kararlar alabilir hem de çevresiyle ilişkilerini zedeleyebilir.

Bin nasihatten bir musibet iyidir

Kısa Cevap: İnsan, öğütlerden çok yaşadığı deneyimlerden ders alır.

Detaylı Cevap: Bu atasözü, ne kadar çok öğüt verilirse verilsin, yaşanan bir olayın (musibetin) insana daha etkili bir ders verdiğini ifade eder. İnsanlar genellikle yaşayarak öğrenir ve hatalarını deneyimle daha iyi anlar.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 157 Cevabı

Haydi Başlayalım

Öğretmenimiz şimdi stratejinin nasıl kullanıldığını gösterecek. Metindeki olay akışını, şahıs/varlık kadrosunu, yer ve zamanı yazarken sesli düşünecek. Stratejiyi kullanırken nelere dikkat etmemiz gerektiğini bize öğretecek. Öğretmenimizin sunumunu dikkatle izlerken aşağıdaki noktalara dikkat edelim.

Soru: Öğretmenimiz öyküleyici metinlerdeki önemli bilgileri nasıl belirledi?

Cevap: Öğretmenimiz önemli bilgileri filmi zaman zaman durdurarak belirledi. Bunu yaparken gereksiz detaylara takılmadı. Olay, şahıs ve varlıklar, yer ve zamanı buldu. Mesela “Herkes suçu kanıtlanana kadar masumdur.” gibi ders verici ifadelerde filmi durdurup tahtaya yazdı.

Soru: Özellikle olay akışını yazarken yaşanan olayları kısa ve öz olarak nasıl ifade etti?

Cevap: Olay akışını yazarken özellikle olayın akışında önemli yere sahip olan durumlara odaklandı. Çok önemli olmayan olay ve durumlara değinmedi.

Biz Uyguluyoruz

Soru: 4-6 kişilik gruplar oluşturalım ve karekodu okutarak filmi izleyelim. İzleme sırasında öğretmenimizin rehberliğinde stratejiyi uygulayalım. Bu aşamada aşağıdakilere dikkat edelim.

Öğretmenimiz bize kendi uygulamasındaki sıraya uygun olarak ne yapacağımızı söyledikten sonra grup olarak söyleneni uygulayalım. Grup olarak çalışırken önce birlikte düşünüp tartışalım, ortak bir karara varalım, sonra kararımızı çalışma kâğıdımıza yazalım.
Çalışırken ihtiyaç duyarsak öğretmenimizden yardım alalım. Öğretmenimiz biz çalışırken bir eksiklik fark ederse onun uyarılarına uygun olarak çalışmamızı düzenleyelim.

Şahıs/Varlık kadrosu: Yaman Dede, kervan, hayvanlar, Bulut, orman memuru, Maysa, kuş(şahin),

Yer: kayalıklar, tepe, açıklık bir yer, dere, çadır, orman

Zaman: Gündüz vakti, gece, sabah

Olay akışı:

Hayvanların yangından dolayı kaçması
Yangın çıktığının anlaşılması
Orman memurunun yangını söndürmede yetersiz kalması
Hep beraber elden ele su taşıyarak yangının söndürülmesi.
Kervanın kafileyi orada çadırda geçirmesi
Yangın yerine fidan dikilmesi
Kervanın yola devam etmesi

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 158 Cevabı

Yine Uyguluyoruz

Soru: Şimdi 2-3 kişilik küçük gruplar oluşturalım ve karekodu okutarak filmimizi izleyelim. Filmi izlerken stratejiyi kullanalım. Bu aşamada aşağıdakilere dikkat edelim.

Bu kez öğretmenimiz, gerekmedikçe bize müdahalede bulunmayacak. Önceki uygulamalardaki sırayı takip ederek stratejiyi kullanalım. Stratejiyi uygularken grup arkadaşlarımızla konuşup tartışalım, önceden bildiklerimizi ve yeni öğrendiklerimizi çalışma kâğıdımıza yazalım.

Şahıs/Varlık Kadrosu: Hayri, Kâmil, Sevim, Akın, Hale, Hayri, Mert

Yer: Mert’in evi, kütüphane

Zaman: Gündüz vakti

Olay Akışı:

Mert’in telefonla oynaması
Mert’in arkadaşlarının matematik ödevi yapmak için kütüphaneye gitme planı yapmaları
Mert’in kütüphaneye gitmeyip bunu telefondaki sanal mahalle uygulamasında yapmayı tercih etmesi
Mert’in internet bağımlılığıyla ilgili bir rüya görmesi
Mert’in aklının başına gelmesi